تبلیغات
khademineasheghaneabasaleh - استفتائات مقام معظم رهبری (احکام نماز)
 
khademineasheghaneabasaleh
به امید فرج مهدی منتظر همچنان منتظریم
                                                        
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : morteza taghavi
نویسندگان
نظرسنجی
نظر شما در مورد وب سایت؟







برچسبها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اهمیت و شرایط نماز

س 357 : كسى كه عمدا ً نماز را ترك كند یا سبك بشمارد چه حكمى دارد؟
ج: نمازهاى روزانه‏اى كه در پنج نوبت خوانده مى‏شود، از واجبات بسیار مهم شریعت اسلامى بوده و بلكه ستون دین است و ترك یا سبك شمردن آن شرعا ً حرام و موجب استحقاق عقاب است.


س 358 : آیا بر كسى كه آب و چیزى كه تیمم بر آن صحیح است در اختیار ندارد (فاقد الطهورین) نماز واجب است؟
ج: بنا بر احتیاط، نماز را در وقت بخواند و بعد از وقت با وضو یا تیمم قضا نماید.

س 359 : به نظر شریف جنابعالى موارد عدول در نماز واجب كدام است؟
ج: عدول در چند مورد واجب است:
1- از نماز عصر به نماز ظهر، در صورتى كه در بین نماز عصر متوجه شود كه نماز ظهر را نخوانده است.
2- از نماز عشاء به نماز مغرب اگر در بین نماز عشاء متوجه شود كه نماز مغرب ر ا نخوانده است و از محل عدول هم تجاوز نكرده باشد.
3- اگر دو نماز قضائى كه در اداى آنها ترتیب معتبر است، بر عهده او باشد و بر اثر فراموشى قبل از اداى نماز اول به خواندن نماز دوم مشغول شود.
و عدول در چند مورد مستحب است.
1- از نماز اداء به نماز قضاى واجب، در صورتى كه بر اثر آن وقت فضیلت اداء فوت نشود.
2- از نماز واجب به مستحب براى درك ثواب نماز جماعت.
3- از نماز واجب به نافله در ظهر روز جمعه براى كسى كه قرائت سوره جمعه را فراموش كرده و به جاى آن سوره دیگرى را خوانده و به نصف رسیده و یا از آن گذشته است. مستحب است این شخص از نماز واجب به نافله عدول كند تا بتواند نماز فریضه را با سوره جمعه به جا آورد.

س 360 : نماز گزارى كه مى‏خواهد در روز جمعه بین نماز جمعه و ظهر جمع نماید، آیا باید براى هر یك بدون قصد وجوب، فقط قصد قربت كند، یا این كه براى یكى از آن دو هم قصد قربت نماید و هم قصد وجوب و براى دیگرى فقط قصد قربت نماید و یا این كه باید براى هر دو هم قصد وجوب كند و هم قصد قربت؟
ج: در هر یك از آن دو قصد قربت كافى است و قصد وجوب در هیچكدام واجب نیست.

س 361 : اگر خونریزى از دهان یا بینى از اول وقت نماز تا نزدیك آخر آن ادامه داشته باشد، نماز چه حكمى دارد؟
ج: اگر تطهیر بدن ممكن نباشد و بترسد وقت نماز فوت شود، نماز را در همان حالت بخواند.

س 362 : آیا هنگام خواندن ذكرهاى مستحبى نماز، آرامش كامل بدن واجب است یا خیر؟
ج: فرقى بین ذكر واجب و مستحب در وجوب استقرار و آرامش بدن نیست.

س 363 : براى بعضى از افراد در بیمارستان لوله‏ها یى به نام سوند براى خروج بول قرار مى‏دهند كه در این صورت بول بدون اختیار از مریض در حالت خواب یا بیدارى و یا در بین نماز خارج مى‏شود، امیدواریم به این سؤال پاسخ فرمائید: آیا این فرد باید دوباره نماز را در وقت دیگرى بخواند یا نمازى كه در آن حالت خوانده، كافى است؟
ج: اگر در آن حالت نماز را طبق وظیفه شرعى و فعلى خود خوانده، صحیح‏است و اعاده و قضا واجب نیست.

 

وقت نماز

س 364 : دلیل مذهب شیعه در مورد وقت نمازهاى روزانه چیست؟ همانگونه كه مى‏دانید اهل سنت، با داخل شدن وقت نماز عشاء، نماز مغرب را قضا مى‏دانند و همچنین در مورد نماز ظهر و عصر هم به همین ترتیب است. لذا معتقدند وقتى وقت نماز عشاء داخل شد و امام جماعت براى خواندن آن بپاخاست، مأموم نمى‏تواند همراه او، نماز مغرب را بخواند و نماز مغرب و عشاء را در یك زمان بجا آورد.
ج: دلیل شیعه اطلاق آیات قرآنى و سنّت شریف است به اضافه روایاتى كه بخصوص دلالت بر جواز جمع دارند. نزد اهل سنت هم روایاتى وجود دارد كه دلالت بر جواز جمع بین دو نماز در وقت یكى از آن دو مى‏كند.

س 365 : با توجه به این كه آخر وقت نماز عصر، مغرب است و آخر وقت نماز ظهر نزدیك مغرب است به مقدارى كه براى خواندن نماز عصر به آن نیاز است، مى‏خواهم سؤال كنم كه منظور از مغرب چیست؟ آیا مراد زمان غروب خورشید است یا زمانى كه اذان مغرب طبق افق هر مكانى گفته مى‏شود؟
ج: وقت نماز عصر تا غروب آفتاب است.

س 366 : فاصله زمانى بین غروب خورشید و اذان مغرب چند دقیقه است؟
ج: ظاهر این است كه با اختلاف فصل‏هاى سال تفاوت مى‏كند.

س 367 : من تا دیر وقت سر كارم هستم بطورى كه ساعت یازده شب به منزل بر مى‏گردم و در هنگام كارهم بخاطر كثرت مراجعه كنندگان وقت خواندن نماز مغرب و عشاء را ندارم. آیا خواندن نماز مغرب و عشاء بعد از ساعت یازده شب صحیح است؟
ج: اگر از نصف شب به تأخیر نیفتد، اشكال ندارد ولى تلاش كنید كه از ساعت یازده شب به تأخیر نیفتد بلكه تا مى‏توانید نماز را در اول وقت آن بخوانید.

س 368 : چه مقدار از نماز اگر در وقت اداء واقع شود، نیت اداء صحیح است؟ و در صورت شك در این كه این مقدار، داخل وقت واقع شده یا خیر، وظیفه چیست؟
ج: وقوع یك ركعت نماز در آخر وقت براى این كه نماز، اداء محسوب شود كافى است و در صورت شك در این كه وقت لااقل به مقدار یك ركعت باقى است یا خیر، باید به قصد مافى‏الذمّه نماز بخوانید و نیت اداء یا قضا نكنید.

س 369 : سفارتخانه‏ها و كنسولگرى‏هاى جمهورى اسلامى ایران در خارج، جدول‏هاى زمانى براى تعیین اوقات شرعى پایتخت‏ها و شهرهاى بزرگ تهیه مى‏كنند. سؤال این است كه اولا تا چه مقدار مى‏توان به این جدولها اعتماد كرد؟
ثانیا: در شهرهاى دیگر آن كشورها، وظیفه چیست؟
ج: معیار در احراز دخول وقت، حصول اطمینان براى مكلّف است، و اگر براى او اطمینان به مطابقت این جدولها با واقع حاصل نشود، باید احتیاط نموده و صبر كند تا یقین به داخل شدن وقت شرعى نماید.

س 370 : نظر شما درباره فجر صادق و كاذب چیست؟ و نمازگزار در این مورد چه تكلیفى دارد؟
ج: معیار شرعى در مورد وقت نماز و روزه، فجر صادق است و احراز آن موكول به تشخیص مكلّف است.

س 371 : مسئولین یكى از دبیرستان‏هاى تمام وقت، نماز جماعت ظهر و عصر را ساعت دو بعد از ظهر، كمى قبل از شروع درسهاى شیفت عصر اقامه مى‏كنند. علت تأخیر، این است كه درسهاى شیفت صبح، چهل و پنج دقیقه قبل از ظهر شرعى تعطیل مى‏شود و نگهداشتن دانش‏آموزان تا ظهر شرعى مشكل است. با توجه به اهمیت اقامه نماز در اول وقت، نظر شریف خود را در این باره بیان فرما یید.
ج: تأخیر نماز جماعت براى این كه نمازگزاران در نماز حاضر شوند، با این فرض كه در اول وقت در مدرسه نیستند، اشكال ندارد.

س 372 : آیا باید نماز ظهر بعد از اذان ظهر و نماز عصر بعد از دخول وقت آن خوانده شود؟ و همچنین نماز مغرب و عشاء هم باید هر كدام در وقت خود خوانده شوند؟
ج: بعد از داخل شدن وقت دو نماز، مكلّف در خواندن هر دو نماز پشت سر هم به صورت جمع و یا خواندن هر یك در وقت فضیلت خود مخیّر است.

س 373 : با توجه به این كه امروزه با فراوانى ساعت، یقین به طلوع فجر ممكن است، آیا باید در شبهاى مهتابى براى خواندن نماز صبح به مدت پانزده تا بیست دقیقه صبر كرد؟
ج: فرقى بین شبهاى مهتابى و غیر مهتابى در طلوع فجر، وقت فریضه صبح و وجوب امساك براى روزه گرفتن نیست، هر چند احتیاط در این زمینه خوب است.

س 374 : آیا مقدار اختلاف اوقات شرعى میان استان‏ها كه بر اثر اختلاف افقهاى آنها بوجود مى‏آید، در اوقات سه گانه نمازهاى یومیه به یك اندازه است؟ مثلا بین دو استان در وقت ظهر بیست و پنج دقیقه تفاوت است، آیا در بقیه وقت‏هاى نماز هم این اختلاف وجود دارد و به همین مقدار است؟ یا این كه مقدار آن در وقت نماز صبح و مغرب و عشاء تفاوت مى‏كند؟
ج: مجرّد یكى بودن مقدار تفاوت بین دو منطقه در طلوع فجر یا زوال آفتاب یا غروب خورشید، مستلزم اتحاد در سایر اوقات نیست، بلكه غالبا مقدار اختلاف بین شهرها در اوقات سه گانه با هم تفاوت دارد.

س 375 : اهل سنّت نماز مغرب را قبل از غروب شرعى مى‏خوانند، آیا جایز است در ایام حج و غیر آن به آنها اقتدا كرده و به همان نماز اكتفا كنیم؟
ج: معلوم نیست كه نماز آنها قبل ازداخل شدن وقت باشد و شركت در نماز جماعت آنها و اقتدا به آنان اشكال ندارد و مجزى است، ولى درك وقت نماز ضرورى است، مگر این كه خود وقت هم از موارد تقیه باشد.

س 376 : خورشید در دانمارك و نروژ ساعت هفت صبح طلوع نموده و تا عصر در آسمان به مقدار دوازده ساعت مى‏درخشد در حالى كه در كشورهاى دیگر شب است، تكلیف من درباره نماز و روزه چیست؟
ج: مكلف باید در مورد اوقات نمازهاى یومیه همان افق محل سكونت خود را رعایت كند، ولى اگر روزه گرفتن بر اثر طولانى بودن روز، غیر مقدور یا حرجى باشد، اداى آن ساقط و قضاى آن واجب است.

س 377 : رسیدن نور خورشید به زمین تقریبا هفت دقیقه طول مى‏كشد. آیا ملاك پایان وقت نماز صبح، طلوع خورشید است یا رسیدن نور آن به زمین؟
ج: ملاك طلوع خورشید، دیدن آن در افق مكان نمازگزار است.

س 378 : رسانه‏هاى گروهى اوقات شرعى هر روز را یك روز قبل از آن اعلام مى‏كنند، آیا اعتماد بر آن و بنا گذاشتن بر دخول وقت نماز بعد از پخش اذان از رادیو و تلویزون جایز است؟
ج: اگر براى مكلّف اطمینان به دخول وقت از طریق مذكور حاصل شود مى‏تواند بر آن اعتماد كند.

س 379 : آیا وقت نماز به مجرد شروع اذان آغاز مى‏شود؟ یا این كه باید صبر نمود تا اذان تمام شود و سپس شروع به خواندن نماز كرد؟ آیا روزه‏دار جایز است به مجرد شروع اذان افطار نماید یا این كه باید صبر كند تا اذان تمام شود؟
ج: اگر اطمینان حاصل شود كه اذان از هنگام داخل شدن وقت شروع شده، صبر كردن تا پایان اذان لازم نیست.

س 380 : آیا نماز كسى كه نماز دوم را بر اوّلى مقدّم داشته مثلا نماز عشاء را جلوتر از مغرب خوانده، صحیح است؟
ج: اگر بر اثر اشتباه یا غفلت نماز دوم را مقدم داشته و بعد از تمام شدن نماز متوجه شده، نماز او صحیح است. ولى اگر عمدى بوده باطل است.

س 381 : با عرض سلام و تحیت، در آستانه ماه شریف و مبارك رمضان و با توجه به توسعه شهرها وعدم امكان تشخیص دقیق لحظه طلوع فجر، خواهشمند است نظر شریف خود را در مورد زمان امساك براى روزه و اقامه نماز صبح اعلام فرمائید.
ج: مقتضى است م ؤمنین محترم ایّدهم اللّه تعالى جهت رعایت احتیاط در مورد امساك روزه ووقت نماز صبح همزمان با شروع اذان صبح از رسانه‏ها براى روزه امساك نمایند و حدود پنج الى شش دقیقه بعد از اذان شروع به اداى فریضه صبح نمایند.

س 382 : وقت نماز عصر تا اذان مغرب است یا تا هنگام غروب آفتاب؟ نیمه شب شرعى براى نماز عشاء و بیتوته در منى چه وقت است؟
ج: آخر وقت نماز عصر تا غروب آفتاب است، و احتیاط آن است كه براى نماز مغرب و عشاء و مانند اینها شب را از اول غروب تا اذان صبح حساب كنند، بنابراین تقریبا ً یازده ساعت و یك ربع بعد از ظهر شرعى آخر وقت نماز مغرب و عشاء است، ولكن براى بیتوته در منى از غروب تا طلوع آفتاب حساب كنند.

س 383 : اگر كسى در بین نماز عصر متوجه شود كه نماز ظهر را نخوانده است، چه تكلیفى دارد؟
ج: اگر به خیال این كه نماز ظهر را خوانده است به نیت نماز عصر مشغول نماز شود و در بین نماز بفهمد كه قبلا ً نماز ظهر را نخوانده است، در صورتى كه در وقت مشترك نماز ظهر و عصر است، باید بلافاصله نیت خود را به نماز ظهر برگرداند و نماز را تمام كند و پس از آن، نماز عصر را به جا آورد. و اگر این اتفاق در وقت مخصوص به نماز ظهر (
) افتاده باشد، احتیاط واجب آن است كه نیت را به نماز ظهر برگرداند و نماز را تمام كند ولى بعدا ً هر دو نماز (ظهر و عصر) را به ترتیب به جاى آورد، و همین تكلیف در مورد نماز مغرب و عشاء نیز هست.

 

قبله‏

س 384 : خواهشمندیم به سؤالات زیر پاسخ فرمائید:
1- به استناد بعضى از كتاب‏هاى فقهى، گفته شده كه در روزهاى چهارم خرداد و بیست و ششم تیر  (
) آفتاب بطور عمودى بر كعبه مى‏تابد. آیا در این هنگام، تشخیص‏ جهت قبله با نصب شاخص در زمانى كه صداى اذان مكه بلند مى‏شود، امكان دارد؟ اگر جهت قبله در محراب مساجد با جهت سایه شاخص اختلاف داشت، كدامیك صحیح‏تر است؟
2- آیا اعتماد بر قبله نما صحیح است؟
ج: اعتماد بر شاخص یا قبله نما در صورتى كه موجب اطمینان مكلّف شود صحیح است و باید طبق آن عمل گردد، و در غیر این صورت اشكال نیست كه مى‏توان بر اساس محراب مساجد و قبور مسلمین جهت قبله را تشخیص داد.

س 385 : آیا اگر شدت درگیرى و جنگ مانع تعیین جهت قبله شود، نماز خواندن به هر طرف صحیح است؟
ج: اگر وقت باشد باید به چهار طرف نماز خوانده شود. ولى اگر وقت نباشد، به مقدار وسعت وقت به هر طرف كه احتمال مى‏دهد قبله است نماز بخواند.

س 386 : اگر نقطه مقابل كعبه مكرمه در طرف دیگر زمین مشخص شود به طورى كه اگر خط مستقیمى از وسط زمین كعبه عبور كند و زمین را شكافته و از مركز آن بگذرد، از سمت دیگر این نقطه بیرون آید، در این جا چگونه مى‏توان رو به قبله ایستاد؟
ج: ملاك روبه قبله بودن این است كه انسان از سطح كره زمین به طرف بیت عتیق باشد، یعنى از طرف سطح زمین رو به طرف كعبه كه روى زمین در مكه مكرمه ساخته شده است بایستد. بنابراین اگر انسان در یك نقطه‏اى از كره زمین باشد كه اگر خطوط مستقیمى از چهار جهت آن مكان بر سطح كره زمین به طرف مكه مكرمه ترسیم شود، از نظر مسافت با هم مساوى باشند، مخیر است براى قبله به هر طرف كه خواست بایستد و نماز بخواند. ولى اگر مسافت خطوط در بعضى از جهت‏ها كمتر و كوتاه‏تر باشد به مقدارى كه با آن، صدق عرفى رو به قبله بودن اختلاف پیدا كند، بر انسان واجب است جهت كوتاه‏تر را انتخاب كند.

س 387 : اگر در جائى باشیم و جهت قبله را ندانیم و وسیله‏اى هم براى تعیین جهت قبله در دسترس نباشد و احتمال قبله هم در هر یك از چهار طرف داده شود، چه باید بكنیم؟
ج: اگر احتمال جهت قبله در هر یك از چهار طرف مساوى باشد، باید به هر چهار طرف نماز خواند تا یقین حاصل شود كه به طرف قبله نماز خوانده شده است.

س 388 : تشخیص قبله در قطب شمال و جنوب چگونه است؟ و نماز چگونه خوانده مى‏شود؟
ج: ملاك تعیین جهت قبله در قطب شمالى و جنوبى، تعیین كوتاه‏ترین خط از مكان نمازگزار از روى سطح زمین به طرف كعبه است، و پس از تعیین آن خط، باید به همان طرف نماز خواند.

 

مكان نمازگزار

س 389 : آیا نشستن و نماز خواندن یا عبور كردن از مكان‏هائى كه دولت ظالم آنها را غصب مى‏كند، جایز است؟
ج: در صورت علم به غصب، احكام و آثار مغصوب مترتب است.

س 390 : نماز خواندن در زمینى كه قبلا وقف بوده و دولت آن را تصرف نموده و در آن مدرسه ساخته است، چه حكمى دارد؟
ج: اگر احتمال قابل توجهى داده شود كه تصرف مذكور مجوز شرعى داشته است، نماز خواندن در آن مكان اشكال ندارد.

س 391 : من نماز جماعت را در تعدادى از مدارس اقامه مى‏كنم. زمین بعضى از این مدارس از صاحبان آن بدون رضایت آنها گرفته شده است. نماز من و دانش‏آموزان در این مدارس چه حكمى دارد؟
ج: اگر احتمال قابل توجهى داده شود كه مسئول ذیربط به استناد مجوز قانونى و شرعى اقدام به احداث مدارس در آن اراضى نموده، نماز خواندن در آن اشكال ندارد.

س 392 : اگر شخصى مدتى بر سجاده یا با لباسى كه خمس به آن تعلق گرفته است، نماز بخواند، نمازهاى او چه حكمى دارد؟
ج: اگر جهل به تعلق خمس به آن مال و یا به حكم تصرف در آن، داشته نمازهائى كه تا به حال در آن خوانده، صحیح است.

س 393 : آیا این گفته كه باید مردان هنگام نماز جلوتر از زنان بایستند، صحیح است؟
ج: اگر بین زن و مرد مقدارى ولو به اندازه یك وجب فاصله باشد، جلوتر بودن زن اشكال ندارد.

س 394 : نصب تصویر امام خمینى «قدس سره» و شهداى انقلاب اسلامى در مساجد، با توجه به این كه خود حضرت امام «قدس سره» عدم تمایل خود را نسبت به نصب عكسشان در مساجد ابراز كرده و راجع به كراهت آن هم مطالبى وجود دارد، چه حكمى دارد؟
ج: نصب تصاویر آنان اشكال شرعى ندارد، و اگر در جهت قبله و در برابر نمازگزاران نباشد، مكروه نیست.

س 395 : شخصى در یك خانه دولتى زندگى مى‏كند كه مدت سكونت وى در آن به پایان رسیده و حكم تخلیه نیز به او ابلاغ شده است. نماز و روزه‏هاى وى بعد از انقضاى موعد مقرر تخلیه، چه حكمى دارد؟
ج: اگر از طرف مسئولین مربوطه مجاز به استفاده از آن خانه بعداز مهلت مقرر نباشد، تصرفات او در آن حكم غصب را دارد.

س 396 : آیا نماز خواندن بر سجاده‏اى كه شكلهائى روى آن رسم شده و یا بر مهرى كه داراى نقش است، كراهت دارد؟
ج: فى نفسه اشكال ندارد. ولى اگر بگونه‏اى باشد كه بهانه به دست كسانى دهد كه تهمت به شیعه مى‏زنند، تولید آن و نماز خواندن بر آن جایز نیست.

س 397 : آیا اگر مكان نمازگزار پاك نباشد ولى محل سجده پاك باشد، نماز صحیح است؟
ج: اگر نجاست مكان نمازگزار به لباس یا بدن وى سرایت نكند و محل سجده هم پاك باشد، نماز در آن اشكال ندارد.

س 398 : ساختمان كنونى اداره‏اى كه در آن كار مى‏كنم در گذشته قبرستان بود كه چهل سال قبل متروكه شده و سى سال است كه این ساختمان در آن ایجاد شده است. در حال حاضر ساختمان همه زمین‏هاى اطراف اداره تمام گردیده و اثرى از قبرستان باقى نمانده است. با توجه به مطالب مذكور امیدواریم پاسخ فرما یید كه آیا اقامه نماز در این اداره توسط كارمندان آن از نظر شرعى صحیح است یا خیر؟
ج: نماز خواندن و تصرفات دیگر در این اداره اشكال ندارد مگر این كه از طریق شرعى ثابت شود زمینى كه ساختمان مذكور در آن ایجاد شده، وقف براى دفن اموات است.

س 399 : جوانان مؤمن تصمیم گرفته‏اند كه به منظور امر به معروف ،هفته‏اى یك یا دو روز نماز را در پاركها اقامه كنند، ولى بعضى اشكال مى‏كنند كه مالكیت زمین‏هاى پاركها مشخص نیست. نماز خواندن در آنها چه حكمى دارد؟
ج: نماز خواندن در پارك‏هاى فعلى و غیر آن اشكال ندارد و به صرف احتمال غصب توجهى نمى‏شود.

س 400 : زمین یكى از دبیرستان‏هاى این شهر ملك یكى از افراد است. این زمین طبق نقشه شهر باید به پارك تبدیل مى‏شد ولى به علت نیاز شدید و با موافقت مس ؤولین مربوطه، مقرر شد كه تبدیل به مدرسه شود. از آنجائى كه صاحب آن زمین راضى به تملك آن توسط دولت نیست و عدم رضایت خود را نسبت به اقامه نماز و مانند آن در زمین مذكور اعلام نموده است. امیدواریم نظر شریف خود را راجع به نماز خواندن در این مكان اعلام فرما یید.
ج: اگر گرفتن زمین از مالك شرعى آن طبق قانونى كه توسط مجلس شوراى اسلامى وضع و به ت أ یید شوراى نگهبان رسیده است انجام گرفته باشد، نماز خواندن و تصرفات دیگر در آن مكان اشكال ندارد.

س 401 : در شهر ما دو مسجد مجاور هم وجوددارد كه دیوار بین آن دو آنها را از هم جدا مى‏كند. مدتى پیش تعدادى از مومنین براى این كه دو مسجد به هم وصل شوند، اقدام به خراب كردن قسمت زیادى از دیوار فاصل بین آن دو نمودند، و همین امر باعث شبهه براى بعضى در مورد اقامه نماز در آن دو مسجد شد و هنوز هم این شك براى آنان وجود دارد. امیدواریم راه حل این مشكل را بیان فرمائید.
ج: از میان برداشتن دیوارى كه بین دو مسجد فاصله انداخته، باعث اشكال در اقامه نماز در دو مسجد نیست.

س 402 : در جاده‏ها رستورانها یى وجود دارد كه در كنار آنها مكانهائى براى خواندن نماز قرار دارد، آیا اگر كسى در آن رستوران غذا نخورد، جایز است در آن مكانها نماز بخواند یا این كه ابتدا باید اجازه بگیرد؟
ج: اگر احتمال دهد نماز خانه ملك صاحب رستوران است و استفاده از آن مخصوص كسانى است كه در آن رستوران غذا مى‏خورند، باید اجازه بگیرد.

س 403 : آیا نماز كسى كه در زمین غصبى روى سجاده یا چوب و مانند آن نماز خوانده، صحیح است یا باطل؟
ج: نماز در زمین غصبى باطل است هر چند روى جا نماز و تخت باشد.

س 404 : در بعضى از شركت‏ها و مؤسسه‏ها یى كه امروزه در اختیار دولت قرار دارد بعضى اعضاى شركت و كارمندان از شركت در نماز جماعتى كه در آنجا اقامه مى‏شود خوددارى مى‏كنند به این دلیل كه آن مكانها توسط دادگاه شرع از صاحبان آنها مصادره شده است. خواهشمندیم نظر مبارك را در این باره بیان فرما یید.
ج: اصولا ً شركت در نماز جماعت الزامى نیست و هر كسى مى‏تواند به هر دلیلى در آن شركت نكند. ولى از جهت حكم شرعى آن مكان، اگر احتمال مى‏دهند كه قاضى صادر كننده حكم مصادره، با صلاحیت قانونى و بر اساس موازین شرعى و قانونى اقدام به صدور حكم كرده است، عمل او شرعا محكوم به صحت است، وبنا بر این تصرف در آن مكان جایز است، و حكم غصب بر آن منطبق نیست.

س 405 : اگر مسجدى مجاور حسینیه‏اى باشد، آیا اقامه نماز جماعت در حسینیه صحیح‏است؟ و آیا ثواب آن در هر دو برابر است؟
ج: شكى نیست كه فضیلت نماز در مسجد بیشتر از فضیلت نماز درغیر مسجد است ولى خواندن نماز جماعت در حسینیه یا در هر مكان دیگرى اشكال شرعى ندارد.

س 406 : آیا نماز خواندن در مكانى كه موسیقى حرام پخش مى‏شود، صحیح است یا خیر؟
ج: اگر نماز خواندن در آن محل مستلزم گوش دادن به موسیقى حرام باشد، توقف در آنجا جایز نیست ولى نماز محكوم به صحت است. و اگر موسیقى باعث عدم توجه و تمركز حواس شود، نماز خواندن در آن مكان مكروه است.

س 407 : نماز كسانى كه با قایق به مأموریت فرستاده مى‏شوند و وقت نماز آنها مى‏رسد بطورى كه اگر در همان زمان نماز نخوانند، بعد از آن نمى‏توانند نماز خود را داخل وقت بخوانند، چه حكمى دارد؟
ج: در فرض مزبور واجب است نماز را در وقت آن به هر صورتى كه ممكن است، ولو در داخل همان قایق بخوانند.

 

احكام مسجد

س 408 : با توجه به این كه مستحب است انسان نماز را در مسجد محله خود بخواند، آیا خالى كردن مسجد محل و رفتن به مسجد جامع شهر براى خواندن نماز جماعت، اشكال دارد یا خیر؟
ج: اگر ترك مسجد محله براى خواندن نماز جماعت در مسجد دیگر بخصوص مسجد جامع شهر باشد، اشكال ندارد.

س 409 : نماز خواندن در مسجدى كه سازندگان آن ادعا مى‏كنند آن را براى خود و قبیله خود ساخته‏اند، چه حكمى دارد؟
ج: مسجد پس از آنكه به عنوان مسجد ساخته شد اختصاص به قوم و گروه و قبیله و اشخاص خاصى ندارد و همه مسلمانان مى‏توانند از آن استفاده نمایند.

س 410 : آیا زنها بهتر است نماز را در مسجد بخوانند یا در خانه؟
ج: فضیلت خواندن نماز در مسجد مختص مردان نیست.

س 411 : در حال حاضر بین مسجدالحرام و محل سعى بین صفا و مروه دیوار كوتاهى وجود دارد كه ارتفاع آن نیم متر و عرض آن یك متر است. این دیوار بین مسجد و مسعى مشترك است. آیا زنها در ایام عادت كه حق داخل شدن به مسجد الحرام را ندارند، مى‏توانند روى این دیوار بنشینند؟
ج: اشكال ندارد، مگر این كه یقین حاصل شود كه آن دیوار جزء مسجداست.

س 412 : آیا انجام تمرین‏هاى ورزشى در مسجد محل یا خوابیدن در آن جایز است؟ این كارها در مسجدهاى دیگر چه حكمى دارد؟
ج: مسجد جاى ورزش و تمرین ورزشى نیست، و از كارهائى كه با شأن و منزلت مسجد منافات دارد باید پرهیز شود، و خواب در مسجد هم مكروه است.

س 413 : آیا استفاده از شبستان مسجد براى رشد فكرى، فرهنگى و نظامى (با آموزشهاى نظامى) جوانان جایز است؟ آیا با توجه به كمبود مكانهاى اختصاصى مى‏توان این كارها را در ایوان مسجد انجام داد؟
ج: این امور تابع كیفیت وقف صحن مسجد و ایوان آن است. و باید از امام جماعت و هی أت امناى مسجد در این باره نظرخواهى شود. البته حضور جوانان در مساجد و برپا یى درس‏هاى دینى زیر نظر امام جماعت و هی أت امناى آن كار خوب و مطلوبى است.

س 414 : در بعضى از مناطق بخصوص روستاها مجلس عروسى را در مساجد برگزار مى‏كنند به این صورت كه مجلس رقص و آواز در خانه بر پا مى‏شود ولى نهار یا شام را در مسجد تناول مى‏كنند. آیا این كار شرعا ً جایز است یا خیر؟
ج: غذا دادن به دعوت شدگان در مسجد فى نفسه اشكال ندارد، ولى برگزارى مجالس عروسى در آن مخالف جایگاه اسلامى مسجد است و جا یز نیست، و ارتكاب اعمالى كه شرعا حرام است از قبیل گوش دادن به غنا و موسیقى لهوى و مطرب، بطور مطلق حرام مى‏باشد.

س 415 : شركت‏هاى تعاونى مردمى اقدام به ساختن مناطق مسكونى مى‏كنند، ابتدا توافق مى‏نمایند كه براى آن محله‏ها مكان‏هاى عمومى مانند مسجد ساخته شود، اكنون كه آن واحدها به سهامداران شركت تعاونى تحویل داده شده است، آیا بعضى از آنان مى‏توانند هنگام تحویل گرفتن واحد مسكونى از توافق خود عدول كرده و بگویند ما راضى به ساختن مسجد نیستیم؟
ج: اگر شركت با توافق همه اعضاء اقدام به ساخت مسجد نموده و مسجد هم ساخته شده و وقف گردیده است، عدول بعضى از اعضاء از موافقت اولیه خود اثرى ندارد. ولى اگر بعضى از آنان قبل از تحقق وقف شرعى مسجد از موافقت خود عدول كنند، ساخت مسجد با اموال آنان در زمین متعلق به همه اعضاء بدون رضایت آنان جایز نیست مگر این كه در ضمن عقد لازم بر همه آنها شرط شده باشد كه بخشى از زمین شركت براى ساخت مسجد تخصیص یابد و اعضاء این شرط را پذیرفته باشند، در این صورت حق عدول ندارند و عدول آنها هم تاثیرى ندارد.

س 416 : براى مقابله با تهاجم فرهنگ غیر اسلامى، حدود سى دانش‏آموز را از گروه ابتدا یى و متوسطه به شكل گروه سرود در مسجد جمع كرده‏ایم كه این افراد درسها یى از قرآن كریم، احكام و اخلاق اسلامى را به مقتضاى سن و سطح فكرى شان فرامى‏گیرند. اقدام به این كار چه حكمى دارد؟ استفاده از آلت موسیقى اُر گ توسط گروه چه حكمى دارد؟ انجام تمرین بوسیله آن در مسجد با رعایت موازین شرعى و مقررات مربوطه و متعارف رادیو و تلویزیون و وزارت ارشاد جمهورى اسلامى ایران داراى چه حكمى‏است؟
ج: مقابله با تهاجم فرهنگى و اقدام به امر معروف و نهى از منكر مستلزم استفاده از آلات موسیقى، بخصوص در مسجد نیست. تعلیم قرآن و احكام و آموزش اخلاق اسلامى و تمرین سرودهاى مذهبى و انقلابى در مسجد اشكال ندارد، ولى در هر حال مراعات شأن و جایگاه مسجد واجب است و مزاحمت نماز گزاران جایز نیست.

س 417 : آیا نمایش فیلم‏هاى سینما یى كه توسط وزارت ارشاد اسلامى ایران توزیع مى‏شود، در مسجد براى شركت كنندگان در جلسات قرانى، اشكال شرعى دارد یا خیر؟
ج: تبدیل مسجد به مكانى براى نمایش فیلم‏هاى سینما یى جایز نیست ولى نمایش فیلم‏هاى مذهبى و انقلابى داراى محتواى مفید و آموزنده به مناسبت خاصى و بر حسب نیاز و تحت نظارت امام جماعت مسجد اشكال ندارد.

س 418 : آیا پخش موسیقى شاد از مسجد به مناسبت جشن میلاد ائمه معصومین «علیهم‏السلام» شرعا ً اشكال دارد؟
ج: واضح است كه مسجد جایگاه شرعى خاصى دارد، لذا اگر پخش موسیقى در آن منافى با حرمت مسجد باشد، حرام است حتى اگر موسیقى غیرمطرب باشد.

س 419 : استفاده از بلندگوهاى مساجد كه صدا را در خارج از مسجد پخش مى‏كنند، تا چه وقت جایز است؟ پخش سرودهاى انقلابى یا قرآن كریم قبل از اذان چه حكمى دارد؟
ج: پخش قرائت قرآن كریم براى چند دقیقه قبل از اذان در وقتهایى كه باعث اذیت و آزار همسایگان و اهل محل نشود، اشكال ندارد.

س 420 : مسجد جامع چه تعریفى دارد؟
ج: مسجد جامع مسجدى است كه در شهر براى اجتماع همه اهل شهر بنا شده است بدون این كه اختصاص به گروه و قشر خاصى داشته باشد.

س 421 : قسمت سر پوشیده‏اى از یك مسجد حدود سى سال است كه متروكه و تبدیل به خرابه شده و نماز در آن اقامه نمى‏شود و بخشى از آن به عنوان انبار مورد استفاده قرارمى‏گیرد. نیروهاى بسیجى كه حدود پانزده سال است در این قسمت سقف دار مستقر هستند، تعمیراتى را در آن انجام داده‏اند زیرا وضعیت بسیار نامناسبى داشت و سقف آن هم در معرض ریزش بود. و چون برادران بسیجى آگاهى از احكام شرعى مسجد نداشتند و افراد مطلع هم آنها را آگاه نكردند، اقدام به ساختن چند اتاق در این قسمت نمودند كه بر اثر آن مبالغ زیادى خرج شد و در حال حاضر كارهاى ساختمانى رو به پایان است. امیدواریم حكم شرعى موارد زیر را بیان فرما یید:
1- بر فرض این كه متصدیان این كار و گروه ناظر بر آن جاهل به مسئله باشند، آیا در برابر مخارجى كه از بیت المال صرف كرده‏اند ضامن هستند؟ و آیا مرتكب گناه شده‏اند؟
2- با توجه به این كه مخارج مزبور از بیت المال بوده، آیا اجازه مى‏دهید تا زمانى كه مسجد به این قسمت احتیاج ندارد و نماز در آن اقامه نمى‏شود، از آن اتاق‏ها با رعایت كامل احكام شرعى مسجد، براى فعالیت‏هاى آموزشى مانند آموزش قرآن كریم و احكام شرعى و سایر امور مسجد استفاده شود؟ و آیا اقدام به تخریب اطاق‏ه ا واجب است؟
ج: واجب است قسمت سرپوشیده مسجد با خراب كردن اتاق ها یى كه در آن ساخته شده است به حالت قبل برگردد، و اگر مخارج احداث اتاقها ناشى از تعدى و تفریط و عمد و تقصیر نباشد معلوم نیست كسى ضامن آن باشد، و استفاده از قسمت سرپوشیده مسجد براى تشكیل جلسات آموزش قرآن كریم و احكام شرعى و معارف اسلامى و سایر مراسم دینى و مذهبى، اگر مزاحمت براى نمازگزاران ایجاد نكند و تحت نظارت امام جماعت مسجد باشد، اشكال ندارد، و باید امام جماعت و نیروهاى بسیجى و سایر مس ؤولین مسجد با هم همكارى كنند تا حضور نیروهاى بسیجى در مسجد استمرار پیدا كند و خللى در انجام وظا یف عبادى مانند نماز و غیر آن هم پیش نیاید.

س 422 : در طرح توسعه یكى از خیابانها چند مسجد در مسیر طرح قرار مى‏گیرد كه باید بعضى از آنها بطور كلى خراب شوند و در بقیه قسمتى از آنها تخریب گردد تا حركت وسائط نقلیه براحتى صورت گیرد. خواهشمند است نظر شریف را بیان فرما یید.
ج: خراب كردن تمام مسجد یا قسمتى از آن جایز نیست مگر در صورت وجود مصلحتى كه اهمیت ندادن و بى توجهى به آن ممكن نباشد.
س423 : آیا استفاده شخصى و اندك از آب مساجد كه مخصوص وضو گرفتن است جایز است؟ مثل این كه مغازه داران از آن براى نوشیدن، درست كردن چاى و یا براى ماشین استفاده كنند با توجه به این كه آن مسجد واقف خاصى ندارد كه از این اعمال جلوگیرى نماید.
ج: اگر وقف آب براى خصوص وضو گرفتن نمازگزاران معلوم نباشد و عرف رایج در محله مسجد، این باشد كه همسایه‏ها و عبور كنندگان هم از آب آن استفاده مى‏كنند، اشكال ندارد، هر چند احتیاط در این مورد، مطلوب است.

س 424 : مسجدى در مجاورت قبرستانى، وجود دارد و هنگامى كه بعضى از م ؤمنین به زیارت اهل قبور مى‏آیند از آب مسجد براى پاشیدن روى قبرهاى ارحام خود استفاده مى‏كنند و ما نمى‏دانیم كه این آب عمومى است یا وقف خاص مسجد، و بر فرض هم كه وقف خاص مسجد نباشد، معلوم نیست كه مخصوص وضو گرفتن و دستشو یى رفتن است یا خیر، آیا استفاده مذكور از آن آب جایز است؟
ج: اگر استفاده از آب مسجد براى پاشیدن روى قبرها یى كه خارج از آن قرار دارد، امر رایجى است و كسى به آن اعتراض نمى‏كند و دلیلى هم بر وقف آن آب براى خصوص وضو و تطهیر نیست، استفاده از آن براى امر مذكور اشكال ندارد.
س 425 : اگر مسجد نیاز به تعمیر داشته باشد، آیا اجازه گرفتن از حاكم شرع یا وكیل او واجب است؟
ج: اگر تعمیر داوطلبانه و تبرعى (از مال شخصى افراد خیّر) باشد، نیازى به اجازه حاكم شرع نیست.

س 426 : آیا جایز است وصیت كنم كه مرا بعد از مردن در مسجد محله كه تلاش فراوانى براى آن كرده‏ام دفن نمایند. زیرا دوست دارم در داخل یا صحن آن دفن شوم؟
ج: اگر هنگام اجراى صیغه وقف، دفن میّت استثناء نشده باشد، دفن در مسجد جایز نیست و وصیت شما در این مورد اعتبارى ندارد.

س 427 : مسجدى حدود بیست سال پیش ساخته شده و به نام مبارك صاحب الزمان عجل الله تعالى فرجه الشریف زینت یافته است، ولى معلوم نیست كه این اسم در صیغه وقف مسجد ذكر شده باشد. تغییر اسم مسجد از صاحب الزمان «عجل الله فرجه الشریف» به مسجد جامع چه حكمى دارد؟
ج: مجرد تغییر اسم مسجد مانعى ندارد.

س 428 : در مساجدى كه از محل نذورات خاص مسجد و تبرعات مؤمنین به برق و سیستم تهویه مجهز شده‏اند، هنگامى كه شخصى از اهالى محل فوت مى‏كند، براى او مجلس فاتحه در مسجد برگزار مى‏شود كه در آن از برق و سیستم تهویه مسجد استفاده مى‏گردد و برگزار كنندگان مراسم آن هزینه‏ها را نمى‏پردازند. آیا این كار شرعا ً جایز است؟
ج: جواز استفاده از امكانات..





نوع مطلب : احکام و استفتائات، 
برچسب ها :