تبلیغات
khademineasheghaneabasaleh - توضیح المسائل حضرت امام خمینى (قدس سره الشریف) احکام نماز
 
khademineasheghaneabasaleh
به امید فرج مهدی منتظر همچنان منتظریم
                                                        
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : morteza taghavi
نویسندگان
نظرسنجی
نظر شما در مورد وب سایت؟







برچسبها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

احكام نماز

نماز مهمترین اعمال دینى است كه اگر قبول درگاه خداوند عالم شود،عبادتهاى دیگر هم قبول مى‏شود. و اگر پذیرفته نشود، اعمال دیگر هم قبول نمى‏شود. و همانطور كه اگر انسان شبانه روزى پنج نوبت در نهر آبى شستشو كند، چرك

در بدنش نمى‏ماند، نمازهاى پنجگانه هم انسان را از گناهان پاك مى‏كند. و سزاوار است‏كه انسان نماز را در اول وقت بخواند. و كسى كه نماز را پست و سبك شمارد،مانند كسى است كه نماز نمى‏خواند. پیغمبر اكرم صلى الله علیه و آله و سلم فرمود:"كسى كه به نماز اهمیت ندهد و آن را سبك شمارد، سزاوار عذاب آخرت است".روزى حضرت در مسجد تشریف داشتند، مردى وارد و مشغول نماز شد، و ركوع و سجودش را كاملا به جا نیاورد. حضرت فرمودند: "اگر این مرد در حالى كه نمازش این طور است از دنیا برود، به دین من از دنیا نرفته است". پس انسان باید مواظب باشد كه به عجله و شتابزدگى نماز نخواند، و در حال نماز به یاد خدا و با خضوع و خشوع و وقار باشد، و متوجه باشد كه با چه كسى سخن مى‏گوید، و خود را در مقابل عظمت و بزرگى خداوند عالم بسیار پست و ناچیز ببیند. و اگر انسان در موقع نماز كاملا به‏این مطلب توجه كند، از خود بى‏خبر مى‏شود. چنانچه در حال نماز تیر را از پاى مبارك امیر المؤمنین علیه‏السلام بیرون كشیدند و آن حضرت متوجه نشدند. و نیز باید نمازگزار توبه و استغفار نماید و گناهانى كه مانع قبول شدن نماز است مانند حسد،كبر، غیبت، خوردن حرام، آشامیدن مسكرات و ندادن خمس و زكات، بلكه هر معصیتى را ترك كند. و همچنین سزاوار است كارهایى كه ثواب نماز را كم مى‏كند بجانیاورد، مثلا در حال خواب آلودگى و خوددارى از بول به نماز نایستد و در موقع نماز به آسمان نگاه نكند. و نیز كارهایى كه ثواب نماز را زیاد مى‏كند بجا آورد، مثلا انگشترى عقیق به دست كند، و لباس پاكیزه بپوشد، و شانه و مسواك كند، و خود را خوشبو نماید.

نمازهاى واجب

نمازهاى واجب شش است: اول: نماز یومیه. دوم: نماز آیات. سوم: نماز میت. چهارم: نماز طواف واجب خانه كعبه. پنجم: نماز قضاى پدر كه بر پسر بزرگتر واجب است. ششم: نمازى كه به واسطه اجاره و نذر و قسم و عهد واجب مى‏شود.

نمازهاى واجب یومیه

نمازهاى واجب یومیه پنج است: ظهر و عصر هر كدام چهار ركعت، مغرب سه ركعت، عشا چهار ركعت، صبح دو ركعت.

٧٢٨ در سفر باید نمازهاى چهار ركعتى را با شرایط‏ى كه گفته مى‏شود، دو ركعت‏خواند.

وقت نماز ظهر و عصر

٧٢٩ اگر چوب یا چیزى مانند آن را راست در زمین هموار فرو برند، صبح كه خورشید بیرون مى‏آید، سایه آن به طرف مغرب مى‏افتد. و هر چه آفتاب بالا مى‏آید،این سایه كم مى‏شود. و در شهرهاى ما در اول ظهر شرعى به آخرین درجه كمى مى‏رسد،و ظهر كه گذشت، سایه آن به طرف مشرق برمى‏گردد. و هر چه خورشید رو به مغرب مى‏رود، سایه زیادتر مى‏شود. بنابر این وقتى سایه به آخرین درجه كمى رسید و دو مرتبه رو به زیاد شدن گذاشت، معلوم مى‏شود ظهر شرعى شده است. ولى در بعضى شهرها مثل مكه كه گاهى موقع ظهر سایه به كلى از بین مى‏رود، بعد از آنكه سایه دوباره پیدا شد، معلوم مى‏شود ظهر شده است.

٧٣٠ چوب یا چیز دیگرى را كه براى معین كردن ظهر به زمین فرو مى‏برند، شاخص گویند.

٧٣١ نماز ظهر و عصر هر كدام وقت مخصوص و مشتركى دارند: وقت مخصوص نماز ظهر از اول ظهر است تا وقتى كه از ظهر به اندازه خواندن نماز ظهر بگذرد. و وقت مخصوص نماز عصر موقعى است كه به اندازه خواندن نماز عصر وقت به مغرب مانده باشد، كه اگر كسى تا این موقع نماز ظهر را نخواند، نماز ظهر او قضا شده و باید نماز عصر را بخواند. و ما بین وقت مخصوص نماز ظهر و وقت مخصوص نماز عصر وقت مشترك نماز ظهر و نماز عصر است. و اگر كسى اشتباها نماز ظهر یا عصر را در وقت مخصوص دیگرى بخواند، نمازش صحیح است.

٧٣٢ اگر پیش از خواندن نماز ظهر سهوا مشغول نماز عصر شود و در بین نماز بفهمد اشتباه كرده است، چنانچه در وقت مشترك باشد، باید نیت را به نماز ظهر برگرداند. یعنى نیت كند كه آنچه تا حال خوانده‏ام و آنچه را مشغولم و آنچه بعد مى‏خوانم، همه نماز ظهر باشد. و بعد از آنكه نماز را تمام كرد، نماز عصر را بخواند. و اگر در وقت مخصوص به ظهر باشد، باید نیت را به نماز ظهر برگرداند و نماز را تمام كند و بعد نماز عصر را بخواند و احتیاط آن است كه دوباره نماز عصر را هم بعد از آن بخواند، و این احتیاط خیلى خوب است.

٧٣٣ در روز جمعه انسان مى‏تواند به جاى نماز ظهر، دو ركعت نماز جمعه بخواند. ولى احتیاط مستحب آن است كه اگر نماز جمعه خواند، نماز ظهر را هم بخواند، و این احتیاط خیلى مطلوب است.

٧٣٤ احتیاط واجب آن است كه نماز جمعه را از موقعى كه عرفا اول ظهر مى‏گویند، تاخیر نیندازد. و اگر از اوایل ظهر تاخیر افتاد، به جاى نماز جمعه نماز ظهر بخواند.

وقت نماز مغرب و عشا

٧٣٥ مغرب موقعى است كه سرخى طرف مشرق كه بعد از غروب آفتاب پیدا مى‏شود، از بین برود.

٧٣٦ نماز مغرب و عشا هر كدام وقت مخصوص و مشتركى دارند: وقت مخصوص نماز مغرب از اول مغرب است تا وقتى كه از مغرب به اندازه خواندن سه ركعت نماز بگذرد كه اگر كسى مثلا مسافر باشد و تمام نماز عشا را سهوا در این وقت بخواند، احتیاط مستحب آن است كه بعداز نماز مغرب، نماز عشا را دوباره بخواند. و وقت مخصوص نماز عشا موقعى است كه به اندازه خواندن نماز عشا به نصف شب مانده باشد كه اگر كسى تا این موقع نماز مغرب را عمدا نخواند، باید اول نماز عشا و بعد از آن نماز مغرب را بخواند. و بین وقت مخصوص نماز مغرب و وقت مخصوص نماز عشا، وقت مشترك نماز مغرب و عشا است، كه اگر كسى در این وقت اشتباها نماز عشا را پیش از نماز مغرب بخواند و بعداز نماز ملتفت‏شود،نمازش صحیح است و باید نماز مغرب را بعد از آن بجا آورد.

٧٣٧ وقت مخصوص و مشترك كه معنى آن در مساله پیش گفته شد، براى اشخاص فرق مى‏كند. مثلا اگر به اندازه خواندن دو ركعت نماز از اول ظهر بگذرد، وقت مخصوص نماز ظهر كسى كه مسافر است، تمام شده و داخل وقت مشترك مى‏شود. و براى كسى كه مسافر نیست، باید به اندازه خواندن چهار ركعت نماز بگذرد.

٧٣٨ اگر پیش از خواندن نماز مغرب، سهوا مشغول نماز عشا شود و در بین نماز بفهمد كه اشتباه كرده، چنانچه به ركوع ركعت چهارم نرفته است، باید نیت را به نماز مغرب برگرداند و نماز را تمام كند و بعد نماز عشا را بخواند. و اگر به ركوع ركعت چهارم رفته باید نماز را تمام كند، بعد نماز مغرب را بخواند. اما اگر تمام آنچه را خوانده، در وقت مخصوص نماز مغرب خوانده باشد و پیش از ركوع ركعت چهارم یادش بیاید، باید نیت را به نماز مغرب برگرداند و نماز را تمام كند و بعد از آن عشا را بخواند. ولى احتیاط مستحب آن است كه بعد از نماز عشا، دوباره نماز مغرب و عشا را بخواند و این احتیاط خیلى خوب است.

٧٣٩ آخر وقت نماز عشا نصف شب است. و احتیاط واجب آن است كه براى نماز مغرب و عشا و مانند اینها، شب را از اول غروب تا اذان صبح حساب كرد، و براى نماز شب و مانند آن تا اول آفتاب حساب نمایند.

٧٤٠ اگر از روى معصیت‏یا به واسطه عذرى نماز مغرب یا نماز عشا را تا نصف شب نخواند، بنابر احتیاط واجب باید تا قبل از اذان صبح بدون اینكه نیت ادا و قضا كند، بجا آورد.

وقت نماز صبح

٧٤١ نزدیك اذان صبح از طرف مشرق سفیده‏اى رو به بالا حركت مى‏كند، كه آن را فجر اول گویند. موقعى كه آن سفیده پهن شد، فجر دوم و اول وقت نماز صبح است. و آخر وقت نماز صبح، موقعى است كه آفتاب بیرون مى‏آید.

احكام وقت نماز

٧٤٢ موقعى انسان مى‏تواند مشغول نماز شود، كه یقین كند وقت داخل شده است، یا دو مرد عادل به داخل شدن وقت‏خبر دهند.

٧٤٣ نابینا و كسى كه در زندان است و مانند اینها بنابر احتیاط واجب باید تا یقین به داخل شدن وقت نكنند، مشغول نماز نشوند. ولى اگر انسان به واسطه ابر یا غبار و مانند اینها كه براى همه مانع از یقین كردن است، نتواند در اول وقت نماز به داخل شدن وقت‏یقین كند، چنانچه گمان داشته باشد كه وقت داخل شده،مى‏تواند مشغول نماز شود.

٧٤٤ اگر دو مرد عادل به داخل شدن وقت‏خبر دهند یا انسان یقین كند كه وقت نماز شده و مشغول نماز شود و در بین نماز بفهمد كه هنوز وقت داخل نشده، نماز او باطل است. و همچنین است اگر بعد از نماز بفهمد كه تمام نماز را پیش از وقت‏خوانده. ولى اگر در بین نماز بفهمد وقت داخل شده، یا بعد از نماز بفهمد كه در بین نماز وقت داخل شده، نماز او صحیح است.

٧٤٥ اگر انسان ملتفت نباشد كه باید با یقین به داخل شدن وقت مشغول نماز شود، چنانچه بعد از نماز بفهمد كه تمام نماز را در وقت‏خوانده، نماز او صحیح است. و اگر بفهمد تمام نماز را پیش از وقت‏خوانده یا بفهمد كه در بین نماز وقت داخل شده است، نمازش باطل است.

٧٤٦ اگر یقین كند وقت داخل شده و مشغول نماز شود و در بین نماز شك كند كه وقت داخل شده یا نه، نماز او باطل است. ولى اگر در بین نماز یقین داشته باشد كه وقت‏شده و شك كند كه آنچه از نماز خوانده در وقت بوده یا نه، نمازش صحیح است.

٧٤٧ اگر وقت نماز به قدرى تنگ است كه به واسطه به جا آوردن بعضى از كارهاى مستحب نماز، مقدارى از آن بعد از وقت‏خوانده مى‏شود، باید آن مستحب را به جا نیاورد. مثلا اگر به واسطه خواندن قنوت مقدارى از نماز بعد از وقت‏خوانده مى‏شود،باید قنوت نخواند.

٧٤٨ كسى كه به اندازه خواندن یك ركعت نماز وقت دارد، باید نماز را به نیت ادا بخواند. ولى نباید عمدا نماز را تا این وقت ت‏اخیر بیندازد.

٧٤٩ كسى كه مسافر نیست، اگر تا مغرب به اندازه خواندن پنج ركعت نماز وقت دارد، باید نماز ظهر و عصر هر دو را بخواند. و اگر كمتر وقت دارد، باید فقط نماز عصر را بخواند و بعدا نماز ظهر را قضا كند. و اگر تا نصف شب به اندازه خواندن پنج ركعت نماز وقت دارد، باید نماز مغرب و عشا را بخواند. و اگر كمتر وقت دارد، باید فقط عشا را بخواند و بعدا باید نماز مغرب را بخواند وبه احتیاط واجب نیت ادا و قضا ننماید.

٧٥٠ كسى كه مسافر است، اگر تا مغرب به اندازه خواندن سه ركعت نماز وقت دارد، باید نماز ظهر و عصر را بخواند. و اگر كمتر وقت دارد، باید فقط عصر را بخواند و بعدا نماز ظهر را قضا كند. و اگر تا نصف شب به اندازه خواندن چهار ركعت نماز وقت دارد، باید نماز مغرب و عشا را بخواند. و اگر كمتر وقت دارد، باید فقط عشا را بخواند و بعدا مغرب را بدون نیت ادا و قضا بجا آورد.و چنانچه بعد از خواندن عشا معلوم شود كه به مقدار یك ركعت‏یا بیشتر وقت به نصف شب مانده است، باید فورا نماز مغرب را به نیت ادا بجا آورد.

٧٥١ مستحب است انسان نماز را در اول وقت آن بخواند، و راجع به آن خیلى سفارش شده است. و هر چه به اول وقت نزدیكتر باشد، بهتر است. مگر آنكه ت‏اخیر آن از جهتى بهتر باشد، مثلا صبر كند كه نماز را به جماعت بخواند.

٧٥٢ هرگاه انسان عذرى دارد كه اگر بخواهد در اول وقت نماز بخواند، ناچار است با تیمم نماز بخواند، چنانچه بداند یا احتمال دهد كه عذر او تا آخر وقت باقى است، مى‏تواند در اول وقت نماز بخواند. ولى اگر مثلا لباسش نجس باشدیا عذر دیگرى داشته باشد و احتمال دهد كه عذر او از بین مى‏رود، بنابر احتیاط واجب باید صبر كند تا عذرش برطرف شود. و چنانچه عذر او برطرف نشد، در آخر وقت نماز بخواند. و لازم نیست به قدرى صبر كند كه فقط بتواند كارهاى واجب نماز را انجام دهد، بلكه اگر براى مستحبات نماز مانند اذان و اقامه و قنوت هم وقت دارد، مى‏تواند تیمم كند و نماز را با آن مستحبات بجا آورد.

٧٥٣ كسى كه مسایل نماز و شكیات و سهویات را نمیداند و احتمال میدهد كه یكى از اینها در نماز پیش آید، باید براى یاد گرفتن اینها نماز را از اول وقت تاخیر بیندازد. ولى اگر اطمینان دارد كه نماز را به طور صحیح تمام مى‏كند، مى‏تواند در اول وقت مشغول نماز شود. پس اگر در نماز مساله‏اى كه حكم آن را نمى‏داند پیش نیاید، نماز او صحیح است. و اگر مساله‏اى كه حكم آن را نمى‏داند پیش آید، مى‏تواند به یكى از دو طرفى كه احتمال مى‏دهد عمل نماید و نماز را تمام كند. ولى بعد از نماز باید مساله را بپرسد كه اگر نمازش باطل بوده، دوباره بخواند.

٧٥٤ اگر وقت نماز وسعت دارد و طلبكار هم طلب خود را مطالبه مى‏كند، در صورتى كه ممكن است، باید اول قرض خود را بدهد، بعد نماز بخواند. و همچنین است اگر كار واجب دیگرى كه باید كه باید اول مسجد را تطهیر كند، بعد نماز بخواند. و چنانچه اول نماز بخواند معصیت كرده، ولى نماز او صحیح است.

نمازهایى كه باید به ترتیب خوانده شود

٧٥٥ انسان باید نماز عصر را بعد از نماز ظهر، و نماز عشا را بعد از نماز مغرب بخواند. و اگر عمدا نماز عصر را پیش از نماز ظهر و نماز عشا را پیش از نماز مغرب بخواند، باطل است.

٧٥٦ اگر به نیت نماز ظهر مشغول نماز شود و در بین نماز یادش بیاید كه نماز ظهر را خوانده است، نمى‏تواند نیت را به نماز عصر برگرداند، بلكه باید نماز را بشكند و نماز عصر را بخواند. و همینطور است در نماز مغرب و عشا.

٧٥٧ اگر در بین نماز عصر یقین كند كه نماز ظهر را نخوانده است و نیت را به نماز ظهر برگرداند و داخل ركن شود و بعد یادش بیاید كه نماز ظهر را خوانده بوده، نمازش باطل است و باید نماز عصر را بخواند. ولى اگر پیش از داخل شدن در ركن یادش بیاید، باید نیت را به نماز عصر برگرداند و آنچه به نیت ظهر خوانده، دوباره به نیت عصر بخواند، و نمازش صحیح است.

٧٥٨ اگر در بین نماز عصر شك كند كه نماز ظهر را خوانده یا نه، باید نیت را به نماز ظهر برگرداند. ولى اگر وقت به قدرى كم است كه بعد از تمام شدن نماز مغرب مى‏شود، باید به نیت نماز عصر، نماز را تمام كند و نماز ظهرش قضا ندارد.

٧٥٩ اگر در نماز عشا پیش از ركوع ركعت چهارم شك كند كه نماز مغرب را خوانده یا نه، چنانچه وقت به قدرى كم است كه بعد از تمام شدن نماز، نصف شب مى‏شود، باید به نیت عشا نماز را تمام كند. و اگر بیشتر وقت دارد، باید نیت را به نماز مغرب برگرداند و نماز را سه ركعتى تمام كند، بعد نماز عشا را بخواند.

٧٦٠ اگر در نماز عشا بعد از رسیدن به ركوع ركعت چهارم، شك كند كه نماز مغرب را خوانده یا نه، باید نماز را تمام كند، بعد نماز مغرب را بخواند. ولى اگراین شك در وقت مخصوص به نماز عشا باشد، خواندن نماز مغرب لازم نیست.

٧٦١ اگر انسان نمازى را كه خوانده احتیاطا دوباره بخواند و در بین نماز یادش بیاید، نمازى را كه باید پیش از آن بخواند نخوانده است، نمى‏تواند نیت را به آن نماز برگرداند. مثلا موقعى كه نماز عصر را احتیاطا مى‏خواند، اگر یادش بیاید نماز ظهر را نخوانده است، نمى‏تواند نیت را به نماز ظهر برگرداند.

٧٦٢ برگرداندن نیت از نماز قضا به نماز ادا، و از نماز مستحب به نماز واجب جایز نیست.

٧٦٣ اگر وقت نماز ادا وسعت داشته باشد، انسان مى‏تواند در بین نماز نیت را به نماز قضا برگرداند، ولى باید برگرداندن نیت به نماز قضا ممكن باشد. مثلا اگر مشغول نماز ظهر است، در صورتى مى‏تواند نیت را به قضاى صبح برگرداند كه داخل ركعت‏ سوم نشده باشد.

نمازهاى مستحب

٧٦٤ نمازهاى مستحبى زیاد است و آنها را نافله گویند. و بین نمازهاى مستحبى، به خواندن نافله‏هاى شبانه روز بیشتر سفارش شده، و آنها در غیر روز جمعه سى و چهار ركعتند، كه هشت ركعت آن نافله ظهر و هشت ركعت نافله عصر و چهار ركعت نافله مغرب و دو ركعت نافله عشا و یازده ركعت نافله شب و دو ركعت نافله صبح مى‏باشد. و چون دو ركعت نافله عشا را بنابر احتیاط واجب باید نشسته خواند،یك ركعت‏حساب مى‏شود. ولى در روز جمعه بر شانزده ركعت نافله ظهر و عصر، چهار ركعت اضافه مى‏شود.

٧٦٥ از یازده ركعت نافله شب، هشت ركعت آن باید به نیت نافله شب، و دو ركعت آن به نیت نماز شفع، و یك ركعت آن به نیت نماز وتر خوانده شود. و دستور كامل نافله شب در كتابهاى دعا گفته شده است.

٧٦٦ نمازهاى نافله را مى‏شود نشسته خواند ولى بهتر است دو ركعت نماز نافله نشسته را یك ركعت‏حساب كند. مثلا كسى كه مى‏خواهد نافله ظهر را كه هشت ركعت است نشسته بخواند، بهتر است‏شانزده ركعت بخواند. و اگر مى‏خواهد نماز وتر را نشسته بخواند، دو نماز یك ركعتى نشسته بخواند.

٧٦٧ نافله ظهر و عصر را در سفر نباید خواند. ولى نافله عشا را به نیت اینكه شاید مطلوب باشد، مى‏تواند بجا آورد.

وقت نافله‏هاى یومیه

٧٦٨ نافله نماز ظهر پیش از نماز ظهر خوانده مى‏شود. و وقت آن از اول ظهر است تا موقعى كه آن مقدار از سایه شاخص كه بعداز ظهر پیدا مى‏شود، به‏اندازه دو هفتم آن شود. مثلا اگر درازى شاخص هفت وجب باشد، هر وقت مقدار سایه‏اى كه بعد از ظهر پیدا مى‏شود به دو وجب رسید، آخر وقت نافله ظهر است.

٧٦٩ نافله عصر پیش از نماز عصر خوانده مى‏شود. و وقت آن تا موقعى است‏كه آن مقدار از سایه شاخص كه بعد از ظهر پیدا مى‏شود، به چهار هفتم آن برسد. و چنانچه بخواهد نافله ظهر یا نافله عصر را بعد از وقت آنها بخواند، بهتر است نافله ظهر را بعد از نماز ظهر، و نافله عصر را بعد از نماز عصر بخواند. و بنابر احتیاط واجب، نیت ادا و قضا نكند.

٧٧٠ وقت نافله مغرب، بعد از تمام شدن نماز مغرب است تا وقتى كه سرخى طرف مغرب كه بعد از غروب كردن آفتاب در آسمان پیدا مى‏شود، از بین برود.

٧٧١ وقت نافله عشا، بعد از تمام شدن نماز عشا تا نصف شب است. و بهتر است بعد از نماز عشا بلافاصله خوانده شود.

٧٧٢ نافله صبح پیش از نماز صبح خوانده مى‏شود. و وقت آن بعد از گذشتن از نصف شب، به مقدار خواندن یازده ركعت نماز شب است. ولى احتیاط آن است كه قبل از فجر اول نخوانند، مگر آن كه بعد از نافله شب بلافاصله بخوانند، كه‏در این صورت مانعى ندارد.

٧٧٣ وقت نافله شب از نصف شب است تا اذان صبح، و بهتر است نزدیك اذان صبح خوانده شود.

٧٧٤ مسافر و كسى كه براى او سخت است نافله شب را بعد از نصف شب بخواند، مى‏تواند آن را در اول شب بجا آورد.

نماز غفیله

٧٧٥ یكى از نمازهاى مستحبى نماز غفیله است، كه بین نماز مغرب و عشا خوانده مى‏شود. و وقت آن بعد از نماز مغرب است تا وقتى كه سرخى طرف مغرب از بین برود. و در ركعت اول آن بعد از حمد، باید به جاى سوره، این آیه را بخوانند: "و ذا النون اذ ذهب مغاضبا فظن ان لن نقدر علیه فنادى فى الظلمات ان لا اله الا نت‏سبحانك انى كنت من الظالمین فاستجبنا له و نجیناه من الغم و كذلك ننجى المؤمنین". و در ركعت دوم بعد از حمد به جاى سوره، این آیه را بخوانند: "و عنده مفاتح الغیب لا یعلمها الا هو و یعلم ما فى البر و البحر و ما تسقط من ورقة الا یعلمها و لا حبة فى ظلمات الارض و لا رطب و لا یابس الا فى كتاب مبین". و در قنوت آن بگویند: "اللهم انى اسالك بمفاتح الغیب التى لا یعلمها الا انت ان تصلى على محمد و آل محمد و ان تفعل بى كذا و كذا". و به جاى كلمه كذا و كذا حاجتهاى خود را بگویند. و بعد بگویند: "اللهم انت ولى نعمتى و القادر على طلبتى تعلم حاجتى فاسالك بحق محمد و آل محمد علیه و علیهم السلام لما قضیتها لى".

احكام قبله

٧٧٦ خانه كعبه كه در مكه معظمه مى‏باشد قبله است، و باید روبروى آن، نماز خواند. ولى كسى كه دور است، اگر طورى بایستد كه بگویند رو به قبله نماز مى‏خواند، كافى است. و همچنین است كارهاى دیگرى كه مانند سر بریدن حیوانات بایدرو به قبله انجام گیرد.

٧٧٧ كسى كه نماز واجب را ایستاده مى‏خواند، باید طورى بایستد كه بگویند رو به قبله ایستاده، و لازم نیست زانوهاى او و نوك پاى او هم رو به قبله باشد.

٧٧٨ كسى كه باید نشسته نماز بخواند، اگر نمى‏تواند به طور معمول بنشیند ودر موقع نشستن، كف پاها را به زمین مى‏گذارد، باید در موقع نماز صورت و سینه و شكم او رو به قبله باشد، و لازم نیست‏ساق پاى او رو به قبله باشد.

٧٧٩ كسى كه نمى‏تواند نشسته نماز بخواند، باید در حال نماز به پهلوى راست طورى بخوابد كه جلوى بدن او رو به قبله باشد. و اگر ممكن نیست، باید به پهلوى چپ طورى بخوابد كه جلوى بدن او رو به قبله باشد. و اگر این را هم نتواند،باید به پشت بخوابد، به طورى كه كف پاى او رو به قبله باشد.

٧٨٠ نماز احتیاط و سجده و تشهد فراموش شده را باید رو به قبله بجا آورد. و در سجده سهو هم احتیاط مستحب همین است.

٧٨١ نماز مستحبى را مى‏شود در حال راه رفتن و سوارى خواند. و اگر انسان در این دو حال نماز مستحبى بخواند، لازم نیست رو به قبله باشد.

٧٨٢ كسى كه مى‏خواهد نماز بخواند، باید براى پیدا كردن قبله كوشش نماید تا یقین كند كه قبله كدام طرف است. و مى‏تواند به گفته دو شاهد عادل كه از روى نشانه‏هاى حسى شهادت مى‏دهند، یا به قول كسى كه از روى قاعده علمى قبله را مى‏شناسد و محل اطمینان است، عمل كند. و اگر اینها ممكن نشد، باید به گمانى كه از محراب مسجد مسلمانان یا قبرهاى آنان یا از راههاى دیگر پیدا مى‏شود، عمل نماید. حتى اگر از گفته فاسق یا كافرى كه به واسطه قواعد علمى قبله را مى‏شناسد گمان به قبله پیدا كند، كافى است.

٧٨٣ كسى كه گمان به قبله دارد، اگر بتواند گمان قویترى پیدا كند، نمى‏تواند به گمان خود عمل نماید. مثلا اگر میهمان از گفته صاحبخانه گمان به قبله پیدا كند، ولى بتواند از راه دیگر گمان قویترى پیدا كند، نباید به حرف او عمل نماید.

٧٨٤ اگر براى پیدا كردن قبله وسیله‏اى ندارد، یا با اینكه كوشش كرده گمانش به طرفى نمى‏رود، چنانچه وقت نماز وسعت دارد، باید چهار نماز به چهار طرف بخواند. و اگر به اندازه چهار نماز وقت ندارد، باید به اندازه‏اى كه وقت دارد نماز بخواند. مثلا اگر فقط به اندازه یك نماز وقت دارد، باید یك نماز به‏هر طرفى كه مى‏خواهد بخواند. و باید نمازها را طورى بخواند كه یقین كند یكى ازآنها رو به قبله بوده، یا اگر از قبله كج بوده، به طرف دست راست و دست چپ قبله نرسیده است.

٧٨٥ اگر یقین یا گمان كند كه قبله در یكى از دو طرف است، باید به هر دو طرف نماز بخواند. ولى احتیاط مستحب آن است كه در صورت گمان، به چهار طرف نماز بخواند.

٧٨٦ كسى كه باید به چند طرف نماز بخواند، اگر بخواهد نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشا را بخواند، بهتر آن است كه نماز اول را به هر چند طرف كه واجب است بخواند، بعد نماز دوم را شروع كند.

٧٨٧ كسى كه یقین به قبله ندارد، اگر بخواهد غیر از نماز كارى كند كه بایدرو به قبله انجام داد، مثلا بخواهد سر حیوانى را ببرد، باید به گمان عمل نماید. واگر گمان ممكن نیست، به هر طرف كه انجام دهد، صحیح است.

پوشانیدن بدن در نماز

٧٨٨ مرد باید در حال نماز اگر چه كسى او را نمى‏بیند، عورتین خود را بپوشاند.و بهتر است از ناف تا زانو را هم بپوشاند.

٧٨٩ زن باید در موقع نماز تمام بدن، حتى سر و موى خود را بپوشاند. ولى پوشاندن صورت به مقدارى كه در وضو شسته مى‏شود، و دستها تا مچ، و پاها تا مچ پا لازم نیست. اما براى آنكه یقین كند كه مقدار واجب را پوشانده است، باید مقدارى از اطراف صورت و قدرى پایین تر از مچ را هم بپوشاند.

٧٩٠ موقعى كه انسان قضاى سجده فراموش شده یا تشهد فراموش شده را بجامى‏آورد، بلكه بنابر احتیاط واجب در موقع سجده سهو هم، باید خود را مثل موقع نماز بپوشاند.

٧٩١ اگر انسان عمدا در نماز عورتش را نپوشاند، نمازش باطل است. بلكه‏اگر از روى ندانستن مساله هم باشد، بنابر احتیاط واجب باید نمازش را دوباره بخواند.

٧٩٢ اگر در بین نماز بفهمد كه عورتش پیدا است، باید آن را بپوشاند. و چنانچه پوشاندن عورت زیاد طول بكشد، احتیاط واجب آن است كه نماز را تمام كند و دوباره بخواند. ولى اگر بعداز نماز بفهمد كه در نماز عورت او پیدا بوده، نمازش صحیح است.

٧٩٣ اگر در حال ایستاده، لباسش عورت او را مى‏پوشاند، ولى ممكن است در حال دیگر مثلا در حال ركوع و سجود نپوشاند، چنانچه موقعى كه عورت او پیدا مى‏شود به‏وسیله‏اى آن را بپوشاند، نماز او صحیح است. ولى احتیاط مستحب آن است كه باآن لباس نماز نخواند.

٧٩٤ انسان مى‏تواند در نماز خود را به علف و برگ درختان بپوشاند، ولى احتیاط مستحب آن است كه موقعى خود را با اینها بپوشاند كه چیز دیگرى نداشته باشد.

٧٩٥ اگر غیر از گل هیچ چیز ندارد كه در نماز خود را بپوشاند، گل ساتر نیست و مى‏تواند برهنه نماز بخواند.

٧٩٦ اگر چیزى ندارد كه در نماز خود را با آن بپوشاند، چنانچه احتمال دهد كه پیدا مى‏كند، بنابر احتیاط واجب باید نماز را ت‏اخیر بیندازد و اگر چیزى پیدا نكرد، در آخر وقت مطابق وظیفه‏اش نماز بخواند.

٧٩٧ كسى كه مى‏خواهد نماز بخواند، اگر براى پوشاندن خود حتى برگ درخت و علف نداشته باشد، و احتمال ندهد كه تا آخر وقت چیزى پیدا كند كه خود را باآن بپوشاند، در صورتى كه نامحرم او را مى‏بیند، باید نشسته نماز بخواند و عورت خود را با ران خود بپوشاند. و اگر كسى او را نمى‏بیند، ایستاده نماز بخواند و جلوى خود را با دست بپوشاند. و در هر صورت ركوع و سجود را با اشاره انجام مى‏دهد و براى سجود سر را قدرى پایین‏تر مى‏آورد.

لباس نمازگزار

٧٩٨ لباس نمازگزار شش شرط دارد: اول: آنكه پاك باشد. دوم: آنكه مباح باشد. سوم: آنكه از اجزاى مردار نباشد. چهارم: آنكه از حیوان حرام گوشت نباشد.پنجم و ششم: آنكه اگر نمازگزار مرد است، لباس او ابریشم خالص و طلاباف نباشد.و تفصیل اینها در مسایل آینده گفته مى‏شود.

شرط اول

٧٩٩ لباس نمازگزار باید پاك باشد. و اگر كسى عمدا با بدن یا لباس نجس نماز بخواند، نمازش باطل است.

٨٠٠ كسى كه نمى‏داند با بدن و لباس نجس نماز باطل است و مقصر در ندانستن حكم مساله باشد، اگر با بدن یا لباس نجس نماز بخواند، نمازش باطل مى‏باشد.

٨٠١ اگر به واسطه تقصیر در ندانستن مساله، چیز نجسى را نداند نجس است، مثلا نداند عرق شتر نجاستخوار نجس است و با آن نماز بخواند، نمازش باطل است.

٨٠٢ اگر نداند كه بدن یا لباسش نجس است و بعد از نماز بفهمد نجس بوده، نماز او صحیح است. ولى احتیاط مستحب آن است كه اگر وقت دارد دوباره آن نماز را بخواند.

٨٠٣ اگر فراموش كند كه بدن یا لباسش نجس است و در بین نماز یا بعد از آن یادش بیاید، باید نماز را دوباره بخواند، و اگر وقت گذشته قضا نماید.

٨٠٤ كسى كه در وسعت وقت مشغول نماز است، اگر در بین نماز بدن یا لباس او نجس شود و پیش از آن كه چیزى از نماز را با نجاست بخواند، ملتفت‏شود كه نجس شده یا بفهمد بدن یا لباس او نجس است و شك كند كه همان وقت نجس شده یا از پیش نجس بوده، در صورتى كه آب كشیدن بدن یا لباس یا عوض كردن لباس یا بیرون آوردن آن، نماز را به هم نمى‏زند، باید در بین نماز بدن یا لباس را آب بكشد یا لباس را عوض نماید یا اگر چیز دیگرى عورت او را پوشانده لباس را بیرون آورد. ولى چنانچه طورى باشد كه اگر بدن یا لباس را آب بكشد یا لباس را عوض كند یا بیرون آورد نماز به هم مى‏خورد و اگر لباس را بیرون آورد برهنه مى‏ماند، باید نماز را بشكند و با بدن و لباس پاك نماز بخواند.

٨٠٥ كسى كه در تنگى وقت مشغول نماز است، اگر در بین نماز لباس او نجس شود و پیش از آنكه چیزى از نماز را با نجاست بخواند بفهمد كه نجس شده یا بفهمد كه لباس او نجس است و شك كند كه همان وقت نجس شده یا از پیش نجس بوده، در صورتى كه آب كشیدن یا عوض كردن یا بیرون آوردن لباس، نماز را به هم نمى‏زند و مى‏تواند لباس را بیرون آورد، باید لباس را آب بكشد یا عوض كند یا اگر چیز دیگرى عورت او را پوشانده، لباس را بیرون آورد و نماز را تمام كند. اما اگر چیز دیگرى عورت او را نپوشانده و لباس را هم نمى‏تواند آب بكشد یا عوض كند، باید لباس را بیرون آورد و به دستورى كه براى برهنگان گفته شد، نماز را تمام كند. ولى چنانچه طورى است كه اگر لباس را آب بكشد یا عوض كند، نماز به هم مى‏خورد و به واسطه سرما و مانند آن نمى‏تواند لباس را بیرون آورد، باید با همان حال نماز را تمام كند و نمازش صحیح است.

٨٠٦ كسى كه در تنگى وقت مشغول نماز است، اگر در بین نماز بدن او نجس شود و پیش از آن كه چیزى از نماز را با نجاست بخواند، ملتفت‏شود كه نجس شده یا بفهمد بدن او نجس است، و شك كند كه همان وقت نجس شده یا از پیش نجس بوده، در صورتى كه آب كشیدن بدن نماز را به هم نمى‏زند، باید آب بكشد. واگر نماز را به هم مى‏زند، باید با همان حال نماز را تمام كند و نماز او صحیح است.

٨٠٧ كسى كه در پاك بودن بدن یا لباس خود شك دارد، چنانچه نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد كه بدن یا لباسش نجس بوده، نماز او صحیح است.

٨٠٨ اگر لباس را آب بكشد و یقین كند كه پاك شده است و با آن نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد پاك نشده، نمازش صحیح است.

٨٠٩ اگر خونى در بدن یا لباس خود ببیند و یقین كند كه از خونهاى نجس نیست،مثلا یقین كند كه خون پشه است، چنانچه بعداز نماز بفهمد از خونهایى بوده كه نمى‏شود با آن نماز خواند، نماز او صحیح است.

٨١٠ هرگاه یقین كند خونى كه در بدن یا لباس اوست، خون نجسى است كه نماز باآن صحیح است، مثلا یقین كند خون زخم و دمل است، اگر چنانچه بعد از نماز بفهمد خونى بوده كه نماز با آن باطل است، نمازش صحیح است.

٨١١ اگر نجس بودن چیزى را فراموش كند و بدن یا لباسش با رطوبت به آن برسد و در حال فراموشى نماز بخواند و بعد از نماز یادش بیاید، نماز او صحیح است. ولى اگر بدنش با رطوبت به چیزى كه نجس بودن آن را فراموش كرده برسد و بدون اینكه خود را آب بكشد غسل كند و نماز بخواند، غسل و نمازش باطل است. و نیز اگر جایى از اعضاى وضو با رطوبت به چیزى كه نجس بودن آن را فراموش كرده برسد و پیش از آنكه آن جا را آب بكشد وضو بگیرد و نماز بخواند، وضو و نمازش باطل مى‏باشد.

٨١٢ كسى كه یك لباس دارد، اگر بدن و لباسش نجس شود و به اندازه آب كشیدن یكى از آنها آب داشته باشد، چنانچه بتواند لباسش را بیرون آورد، باید بدن را آب بكشد و نماز را به دستورى كه براى برهنگان گفته شد به جا آورد. و اگر به واسطه سرما یا عذر دیگر نتواند لباس را بیرون آورد، در صورتى كه نجاست هر دو مساوى باشد، مثلا هر دو بول یا خون باشد، یا نجاست بدن شدیدتر باشد، مثلا نجاستش بول باشد كه باید دو مرتبه آن را آب كشید، احتیاط واجب آن است كه بدن را آب بكشد. و اگر نجاست لباس بیشتر یا شدیدتر باشد، هر كدام از بدن یا لباس را بخواهد، مى‏تواند آب بكشد.

٨١٣ كسى كه غیر از لباس نجس لباس دیگرى ندارد و وقت تنگ است‏یا احتمال نمى‏دهد كه لباس پاك پیدا كند، اگر به واسطه سرما یا عذر دیگر نمى‏تواند لباس را بیرون بیاورد، باید در همان لباس نماز بخواند و نمازش صحیح است. ولى چنانچه بتواند لباس را بیرون بیاورد، باید نماز را به دستورى كه براى برهنگان گفته شد بجا آورد.

٨١٤ كسى كه دو لباس دارد، اگر بداند یكى از آنها نجس است و دارد باید با هر دو لباس نماز بخواند. مثلا اگر مى‏خواهد نماز ظهر و عصر بخواند، باید با هر كدام یك نماز ظهر و یك نماز عصر بخواند. ولى اگر وقت تنگ است، باید نماز را به دستورى كه براى برهنگان گفته شد، بجا آورد. و به احتیاط واجب آن نماز را بالباس پاك قضا نماید.

شرط دوم

٨١٥ لباس نمازگزار باید مباح باشد. و كسى كه مى‏داند پوشیدن لباس غصبى حرام است، اگر عمدا در لباس غصبى یا در لباسى كه نخ یا دگمه یا چیز دیگر آن غصبى است نماز بخواند، باید آن نماز را با لباس غیر غصبى اعاده نماید.

٨١٦ كسى كه مى‏داند پوشیدن لباس غصبى حرام است ولى نمى‏داند نماز را باطل مى‏كند، اگر عمدا با لباس غصبى نماز بخواند، باید آن نماز را با لباس غیر غصبى بخواند.

٨١٧ اگر نداند یا فراموش كند كه لباس او غصبى است و با آن، نماز بخواند، نمازش صحیح است. ولى اگر خودش آن لباس را غصب كرده باشد و بعدا فراموش كرده و با آن نماز خوانده، به احتیاط واجب باید آن نماز را اعاده كند.

٨١٨ اگر نداند یا فراموش كند كه لباس او غصبى است و در بین نماز بفهمد،چنانچه چیز دیگرى عورت او را پوشانده است و مى‏تواند فورا یا بدون اینكه موالات یعنى پى در پى بودن نماز بهم بخورد لباس غصبى را بیرون آورد، باید آن را بیرون آورد و نمازش صحیح است. و اگر چیز دیگرى عورت او را نپوشانده یا نمى‏تواند لباس غصبى را فورا بیرون آورد یا اگر بیرون آورد پى در پى بودن نماز به‏هم مى‏خورد، در صورتى كه به تعداد یك ركعت هم وقت داشته باشد، باید نماز را بشكند و با لباس غیر غصبى نماز بخواند. و اگر به این مقدار وقت ندارد، باید در حال نماز لباس را بیرون آورد و به دستور نماز برهنگان، نماز را تمام نماید.

٨١٩ اگر كسى براى حفظ جانش با لباس غصبى نماز بخواند، یا مثلا براى‏اینكه دزد لباس غصبى را نبرد با آن نماز بخواند، نمازش صحیح است.

٨٢٠ اگر با عین پولى كه خمس یا زكات آن را نداده لباس بخرد، نماز خواندن در آن لباس باطل است. و همچنین است اگر به ذمه بخرد و در موقع معامله قصدش این باشد كه از پولى كه خمس یا زكاتش را نداده بدهد.





نوع مطلب : احکام و استفتائات، 
برچسب ها :