تبلیغات
khademineasheghaneabasaleh - توضیح المسائل حضرت امام خمینى (قدس سره الشریف) احکام محتضر/میت
 
khademineasheghaneabasaleh
به امید فرج مهدی منتظر همچنان منتظریم
                                                        
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : morteza taghavi
نویسندگان
نظرسنجی
نظر شما در مورد وب سایت؟







برچسبها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

احكام محتضر

٥٣٣ مسلمانى را كه محتضر است‏یعنى در حال جان دادن مى‏باشد، مرد باشد یا زن، بزرگ باشد یا كوچك، باید به پشت بخوابانند به طورى كه كف پاهایش به طرف قبله باشد. و اگر خواباندن او كاملا به این طور ممكن نیست، بنابر احتیاط

واجب تا اندازه‏اى كه ممكن است، باید به این دستور عمل كنند. و چنانچه خواباندن او به هیچ قسم ممكن نباشد به قصد احتیاط او را رو به قبله بنشانند. و اگر آن هم نشود، باز به قصد احتیاط او را به پهلوى راست‏یا به پهلوى چپ، رو به قبله بخوابانند.

٥٣٤ احتیاط واجب آن است كه تا وقتى او را از محل احتضار حركت نداده‏اند، رو به قبله باشد، و بعد از حركت دادن این احتیاط واجب نیست.

٥٣٥ رو به قبله كردن محتضر بر هر مسلمان واجب است، و اجازه گرفتن از ولى او لازم نیست.

٥٣٦ مستحب است ‏شهادتین و اقرار به دوازده امام علیهم السلام و سایر عقاید حقه را، به كسى كه در حال جان دادن است طورى تلقین كنند كه بفهمد. و نیز مستحب است چیزهایى را كه گفته شد، تا وقت مرگ تكرار كنند.

٥٣٧ مستحب است این دعاها را طورى به محتضر تلقین كنند كه بفهمد: "اللهم اغفر لى الكثیر من معاصیك و اقبل منى الیسیر من طاعتك یا من یقبل الیسیر و یعفو عن الكثیر اقبل منى الیسیر و اعف عنى الكثیر انك انت العفو الغفور اللهم ارحمنى فانك رحیم".

٥٣٨ مستحب است كسى را كه سخت جان مى‏دهد، اگر ناراحت نمى‏شود به جایى كه نماز مى‏خوانده ببرند.

٥٣٩ مستحب است براى راحت‏شدن محتضر بر بالین او سوره مباركه "یس" و"الصافات" و " احزاب" و "آیة الكرسى" و آیه پنجاه و چهارم از سوره اعراف و سه آیه آخر سوره بقره، بلكه هر چه از قرآن ممكن است بخوانند.

٥٤٠ تنها گذاشتن محتضر و گذاشتن چیز سنگین روى شكم او و بودن جنب و حائض نزد او و همچنین حرف زدن زیاد، و گریه كردن و تنها گذاشتن زنها نزد او مكروه است.

احكام بعد از مرگ

٥٤١ بعد از مرگ مستحب است دهان میت را، هم بگذارند كه باز نماند و چشمها و چانه میت را ببندند و دست و پاى او را دراز كنند و پارچه‏اى روى او بیندازند و اگر شب مرده است، در جایى كه مرده، چراغ روشن كنند، و براى تشییع جنازه او مؤمنین را خبر كنند. و در دفن او عجله نمایند، ولى اگر یقین به مردن او ندارند، باید صبر كنند تا معلوم شود و نیز اگر یت‏حامله باشد و بچه در شكم او زنده باشد باید به قدرى دفن را عقب بیندازند، كه پهلوى چپ او را بشكافند و طفل را بیرون آورند و پهلو را بدوزند.

احكام غسل و كفن و نماز و دفن میت

٥٤٢ غسل و كفن و نماز و دفن مسلمان دوازده امامى، بر هر مكلفى واجب است. و اگر بعضى انجام دهند، از دیگران ساقط مى‏شود. و چنانچه هیچ كس انجام ندهد همه معصیت كرده‏اند. و بنابر احتیاط واجب حكم مسلمانى هم كه دوازده امامى نیست، همین طور است.

٥٤٣ اگر كسى مشغول كارهاى میت‏شود، بر دیگران واجب نیست اقدام نمایند. ولى اگر او عمل را نیمه كاره بگذارد، باید دیگران تمام كنند.

٥٤٤ اگر انسان یقین كند كه دیگرى مشغول كارهاى میت‏شده، واجب نیست به‏كارهاى میت اقدام كند. ولى اگر شك یا گمان دارد، باید اقدام نماید.

٥٤٥ اگر كسى بداند غسل یا كفن یا نماز یا دفن میت را باطل انجام داده‏اند،باید دوباره انجام دهد. ولى اگر گمان دارد كه باطل بوده یا شك دارد كه درست بوده یا نه، لازم نیست اقدام نماید.

٥٤٦ براى غسل و كفن و نماز و دفن میت، باید از ولى او اجازه بگیرند.

٥٤٧ ولى زن كه در غسل و كفن و دفن او دخالت مى‏كند شوهر اوست، و بعد ازاو، مردهایى كه از میت ارث مى‏برند مقدم بر زنهاى ایشانند، و هر كدام كه در ارث بردن مقدم هستند در این امر نیز مقدمند.

٥٤٨ اگر كسى بگوید من وصى یا ولى میتم یا ولى میت به من اجازه داده كه غسل و كفن و دفن میت را انجام دهم، چنانچه دیگرى نمى‏گوید من ولى یا وصى میتم یا ولى میت به من اجازه داده است، انجام كارهاى میت با اوست.

٥٤٩ اگر میت براى غسل و كفن و دفن و نماز خود غیر از ولى، كس دیگرى را معین كند، احتیاط واجب آن است كه ولى و آن كس هر دو اجازه بدهند، و لازم نیست كسى كه میت، او را براى انجام این كارها معین كرده، این وصیت را قبول كند ولى اگر قبول كرد، باید به آن عمل نماید.

احكام غسل میت

٥٥٠ واجب است میت را سه غسل بدهند: اول: به آبى كه با سدر مخلوط باشد.دوم: به آبى كه با كافور مخلوط باشد. سوم: با آب خالص.

٥٥١ سدر و كافور باید به اندازه‏اى زیاد نباشد كه آب را مضاف كند و به‏اندازه‏اى هم كم نباشد كه نگویند سدر و كافور با آب مخلوط شده است.

٥٥٢ اگر سدر و كافور به اندازه‏اى كه لازم است پیدا نشود، بنابر احتیاط واجب باید مقدارى كه به آن دسترسى دارند، در آب بریزند.

٥٥٣ كسى كه براى حج احرام بسته است، اگر پیش از تمام كردن سعى بین صفا و مروه بمیرد، نباید او را با آب كافور غسل دهند و به جاى آن باید با آب خالص غسلش بدهند، و همچنین اگر در احرام عمره پیش از كوتاه كردن مو،بمیرد.

٥٥٤ اگر سدر و كافور یا یكى از اینها پیدا نشود یا استعمال آن جایز نباشد،مثل آن كه غصبى باشد، باید بجاى هر كدام كه ممكن نیست، میت را با آب خالص غسل بدهند.

٥٥٥ كسى كه میت را غسل مى‏دهد باید مسلمان دوازده امامى و عاقل باشد و مسایل غسل را هم بداند، و بنابر احتیاط واجب بالغ باشد.

٥٥٦ كسى كه میت را غسل مى‏دهد، باید قصد قربت داشته باشد، یعنى غسل را براى انجام فرمان خداوند عالم بجا آورد. و اگر به همین نیت تا آخر غسل سوم باقى باشد، كافى است و تجدید لازم نیست.

٥٥٧ غسل بچه مسلمان اگر چه از زنا باشد، واجب است. و غسل و كفن و دفن كافر و اولاد او جایز نیست. و كسى كه از بچگى دیوانه بوده و به حال دیوانگى بالغ شده چنانچه پدر و مادر او یا یكى از آنان مسلمان باشند، باید اورا غسل داد و اگر هیچ كدام آنان مسلمان نباشند، غسل دادن او جایز نیست.

٥٥٨ بچه سقط شده را اگر چهار ماه یا بیشتر دارد، باید غسل بدهند، و اگر چهار ماه ندارد، باید در پارچه‏اى بپیچند و بدون غسل دفن كنند.

٥٥٩ اگر مرد زن را، و زن مرد را غسل بدهد، باطل است. ولى زن مى‏تواند شوهر خود را غسل دهد و شوهر هم مى‏تواند زن خود را غسل دهد، اگر چه احتیاط مستحب آن است كه زن شوهر خود، و شوهر زن خود را غسل ندهد.

٥٦٠ مرد مى‏تواند دختر بچه‏اى را كه سن او از سه سال بیشتر نیست، غسل دهد. زن هم مى‏تواند پسر بچه‏اى را كه سه سال بیشتر ندارد، غسل دهد.

٥٦١ اگر براى غسل دادن میتى كه مرد است مرد پیدا نشود، زنانى كه با او نسبت دارند و محرمند مثل مادر و خواهر و عمه و خاله، یا به واسطه شیر خوردن با او محرم شده‏اند، مى‏توانند غسلش بدهند. و نیز اگر براى غسل میت زن، زن دیگرى نباشد، مردهایى كه با او نسبت دارند و محرمند، یا به واسطه شیر خوردن با او محرم شده‏اند، مى‏توانند از زیر لباس او را غسل دهند.

٥٦٢ اگر میت و كسى كه او را غسل مى‏دهد، هر دو مرد یا هر دو زن باشند، جایز است كه غیر از عورت، جاهاى دیگر میت برهنه باشد، و همین طور اگر محرم باشند.

٥٦٣ نگاه كردن به عورت میت‏حرام است، و كسى كه او را غسل مى‏دهد اگر نگاه كند معصیت كرده، ولى غسل باطل نمى‏شود.

٥٦٤ اگر جایى از بدن میت نجس باشد، باید پیش از آنكه آنجا را غسل بدهند، آب بكشند. و احتیاط مستحب آن است كه تمام بدن میت، پیش از شروع به غسل پاك باشد.

٥٦٥ غسل میت مثل غسل جنابت است و احتیاط واجب آن است كه تا غسل ترتیبى ممكن است، میت را غسل ارتماسى ندهند. و احتیاط مستحب آن است كه در غسل ترتیبى هر یك از سه قسمت بدن را در آب فرو نبرند بلكه آب را روى آن بریزند.

٥٦٦ كسى را كه در حال حیض یا در حال جنابت مرده، لازم نیست غسل حیض یا غسل جنابت بدهند، بلكه همان غسل میت براى او كافى است.

٥٦٧ جایز نیست كه براى غسل دادن میت مزد بگیرند، ولى مزد گرفتن براى كارهاى مقدماتى غسل حرام نیست.

٥٦٨ اگر آب پیدا نشود، یا استعمال آن مانعى داشته باشد، باید عوض هر غسل، میت را یك تیمم بدهند.

٥٦٩ كسى كه میت را تیمم مى‏دهد، مى‏تواند در صورت امكان دست میت را به زمین بزند و به صورت و پشت دستهایش بكشد. و اگر به این صورت ممكن باشد، لازم نیست به دست زنده هم او را تیمم داد، اگر چه احتیاط استحبابى جمع است.

احكام كفن میت

٥٧٠ میت مسلمان را باید با سه پارچه كه آنها را لنگ و پیراهن و سرتاسرى مى‏گویند، كفن نمایند.

٥٧١ لنگ باید از ناف تا زانو، اطراف بدن را بپوشاند، و بهتر آن است كه از سینه تا روى پا برسد. و بنابر احتیاط واجب پیراهن باید از سر شانه تا نصف ساق پا تمام بدن را بپوشاند، و درازاى سرتاسرى باید به‏قدرى باشد كه بستن دو سر آن ممكن باشد، و پهناى آن باید به اندازه‏اى باشد كه یك طرف آن روى طرف دیگر بیاید.

٥٧٢ مقدارى از لنگ، كه از ناف تا زانو را مى‏پوشاند و مقدارى از پیراهن كه از شانه تا نصف ساق را مى‏پوشاند، مقدار واجب كفن است. و آنچه بیشتر از این مقدار در مساله قبل گفته شد، مقدار مستحب كفن مى‏باشد.

٥٧٣ اگر ورثه بالغ باشند و اجازه دهند كه بیشتر از مقدار واجب كفن را،كه در مساله قبل گفته شد از سهم آنان بردارند، اشكال ندارد. و احتیاط واجب آن است كه بیشتر از مقدار واجب كفن و همچنین مقدارى را كه احتیاطا لازم است، از سهم وارثى كه بالغ نشده، برندارند.

٥٧٤ اگر كسى وصیت كرده باشد كه مقدار مستحب كفن را كه در دو مساله قبل گفته شد، از ثلث مال او بردارند، یا وصیت كرده باشد ثلث مال را به مصرف خود او برسانند، ولى مصرف آن را معین نكرده باشد، یا فقط مصرف مقدارى از آن را معین كرده باشد، مى‏توانند مقدار مستحب كفن را از ثلث مال او بردارند.

٥٧٥ اگر میت وصیت نكرده باشد كه كفن را از ثلث مال او بردارند، مى‏توانند به طور متعارف كه لایق شان میت مى‏باشد، كفن و چیزهاى دیگرى را كه از واجبات دفن است از اصل مال بردارند.

٥٧٦ كفن زن بر شوهر است، اگر چه زن از خود مال داشته باشد. و همچنین اگر زن را به شرحى كه در كتاب طلاق گفته مى‏شود، طلاق رجعى بدهند و پیش از تمام شدن عده بمیرد، شوهرش باید كفن او را بدهد. و چنانچه شوهر بالغ نباشد یا دیوانه باشد، ولى شوهر باید از مال او كفن زن را بدهد.

٥٧٧ كفن میت بر خویشان او واجب نیست، اگر چه مخارج او در حال زندگى برآنان واجب باشد.

٥٧٨ احتیاط واجب آن است كه هر یك از سه پارچه كفن به قدرى نازك نباشد كه بدن میت از زیر آن پیدا باشد.

٥٧٩ كفن كردن با چیز غصبى، اگر چیز دیگرى هم پیدا نشود، جایز نیست. و چنانچه كفن میت غصبى باشد و صاحب آن راضى نباشد، باید از تنش بیرون آورند، اگر چه او را دفن كرده باشند. و همچنین جایز نیست با پوست مردار او را كفن كنند.

٥٨٠ كفن كردن میت با چیز نجس و با پارچه ابریشمى خالص جایز نیست،ولى در حال ناچارى اشكال ندارد. و احتیاط واجب آن است كه با پارچه طلاباف هم میت را كفن نكنند، مگر در حال ناچارى.

٥٨١ كفن كردن با پارچه‏اى كه از پشم یا موى حیوان حرام گوشت تهیه شده، در حال اختیار جایز نیست. ولى اگر پوست‏حیوان حلال گوشت را طورى درست كنند كه به آن جامه گفته شود، مى‏شود با آن میت را كفن كنند. و همچنین اگر كفن از مو و پشم حیوان حلال گوشت باشد اشكال ندارد، اگر چه احتیاط مستحب آن است كه بااین دو هم كفن ننمایند.

٥٨٢ اگر كفن میت به نجاست‏خود او، یا به نجاست دیگرى نجس شود، چنانچه كفن ضایع نمى‏شود، باید مقدار نجس را بشویند یا ببرند. ولى اگر در قبر گذاشته باشند، بهتر است كه ببرند. بلكه اگر بیرون آوردن میت اهانت به او باشد،بریدن واجب مى‏شود. و اگر شستن یا بریدن آن ممكن نیست، در صورتى كه عوض كردن آن ممكن باشد، باید عوض نمایند.

٥٨٣ كسى كه براى حج‏یا عمره احرام بسته، اگر بمیرد باید مثل دیگران كفن شود،و پوشاندن سر و صورتش اشكال ندارد.

٥٨٤ مستحب است انسان در حال سلامتى، كفن و سدر و كافور خود را تهیه كند.

احكام حنوط

٥٨٥ بعد از غسل واجب است میت را حنوط كنند، یعنى به پیشانى و كف دستها و سر زانوها و سر دو انگشت بزرگ پاهاى او كافور بمالند. و مستحب است به سر بینى میت هم كافور بمالند، و باید كافور ساییده و تازه باشد. و اگر به واسطه كهنه بودن، عطر او از بین رفته باشد، كافى نیست.

٥٨٦ در حنوط میت، مراعات ترتیب بین اعضاى سجود لازم نیست. اگر چه مستحب است اول كافور را به پیشانى میت بمالند.

٥٨٧ بهتر آن است كه میت را پیش از كفن كردن، حنوط نمایند. اگر چه در بین كفن كردن و بعد از آن هم، مانعى ندارد.

٥٨٨ كسى كه براى حج احرام بسته است، اگر پیش از تمام كردن سعى بین صفا و مروه بمیرد، حنوط كردن او جایز نیست. و نیز اگر در احرام عمره پیش ازآنكه موى خود را كوتاه كند بمیرد، نباید او را حنوط كنند.

٥٨٩ زنى كه شوهر او مرده و هنوز عده‏اش تمام نشده، اگر چه حرام است‏خود را خوشبو كند، ولى چنانچه بمیرد، حنوط او واجب است.

٥٩٠ مكروه است میت را با مشك و عنبر و عود و عطرهاى دیگر خوشبو كنند،یا براى حنوط اینها را با كافور مخلوط نمایند.

٥٩١ مستحب است، قدرى تربت‏حضرت سیدالشهدا علیه‏السلام با كافور مخلوط كنند. ولى باید از آن كافور به جاهایى كه بى‏احترامى مى‏شود، نرسانند. و نیز باید تربت به قدرى زیاد نباشد، كه وقتى با كافور مخلوط شد آن را كافور نگویند.

٥٩٢ اگر كافور به اندازه غسل و حنوط نباشد، بنابر احتیاط واجب غسل را مقدم دارند. و اگر براى هفت عضو نرسد، بنابر احتیاط واجب پیشانى را مقدم دارند.

٥٩٣ مستحب است دو چوب تر و تازه در قبر همراه میت بگذارند.

احكام نماز میت

٥٩٤ نماز خواندن بر میت مسلمان، اگر چه بچه باشد، واجب است. ولى باید پدر و مادر آن بچه یا یكى از آنان مسلمان باشند و شش سال بچه تمام شده باشد.

٥٩٥ نماز میت باید بعد از غسل و حنوط و كفن كردن او خوانده شود. و اگرپیش از اینها یا در بین اینها بخوانند، اگر چه از روى فراموشى یا ندانستن مساله باشد، كافى نیست.

٥٩٦ كسى كه مى‏خواهد نماز میت بخواند، لازم نیست با وضو یا غسل یا تیمم باشدو بدن و لباسش پاك باشد. و اگر لباس او غصبى هم باشد، اشكال ندارد. اگر چه احتیاط مستحب آن است كه تمام چیزهایى را كه در نمازهاى دیگر لازم است رعایت كند.

٥٩٧ كسى كه به میت نماز مى‏خواند، باید رو به قبله باشد و نیز واجب است میت را مقابل او به پشت بخوابانند، به طورى كه سر او به طرف راست نمازگزار و پاى او بطرف چپ نمازگزار باشد.

٥٩٨ مكان نمازگزار باید از جاى میت پست‏یا بلندتر نباشد. ولى پستى و بلندى مختصر اشكال ندارد.

٥٩٩ نمازگزار باید از میت دور نباشد. ولى كسى كه نماز میت را به جماعت مى‏خواند، اگر از میت دور باشد، چنانچه صفها به یكدیگر متصل باشد، اشكال ندارد.

٦٠٠ نمازگزار باید مقابل میت بایستد. ولى اگر نماز به جماعت‏خوانده شود و صف جماعت از دو طرف میت بگذرد، نماز كسانى كه مقابل میت نیستند، اشكال ندارد.

٦٠١ بین میت و نمازگزار باید پرده و دیوار یا چیزى مانند اینها نباشد ولى اگر میت در تابوت و مانند آن باشد، اشكال ندارد.

٦٠٢ در وقت‏خواندن نماز، باید عورت میت پوشیده باشد و اگر كفن كردن او ممكن نیست، باید عورتش را اگر چه با تخته و آجر و مانند اینها باشد بپوشانند.

٦٠٣ نماز میت را باید ایستاده و با قصد قربت بخواند. و در موقع نیت، میت را معین كند، مثلا نیت كند نماز مى‏خوانم بر این میت قربة الى الله.

٦٠٤ اگر كسى نباشد كه بتواند نماز میت را ایستاده بخواند، مى‏شود نشسته بر او نماز خواند.

٦٠٥ اگر میت وصیت كرده باشد كه شخص معینى بر او نماز بخواند، احتیاط واجب آن است كه آن شخص از ولى میت اجازه بگیرد و بر ولى هم بنابر احتیاط واجب، واجب است كه اجازه بدهد.

٦٠٦ مكروه است بر میت چند مرتبه نماز بخوانند، ولى اگر میت اهل علم و تقوى باشد مكروه نیست.

٦٠٧ اگر میت را عمدا یا از روى فراموشى یا به جهت عذرى بدون نماز دفن كنند،یا بعد از دفن معلوم شود، نمازى كه بر او خوانده شده باطل بوده است، تا وقتى جسد او از هم نپاشیده، واجب است با شرطهایى كه براى نماز میت گفته شد به قبرش نماز بخوانند.

٦٠٨ نماز میت پنج تكبیر دارد و اگر نماز گزار پنج تكبیر به این ترتیب بگوید كافى است: بعد از نیت و گفتن تكبیر اول بگوید: "اشهد ان لا اله الا الله و ان محمدا رسول الله". و بعد از تكبیر دوم بگوید: "اللهم صل على محمد و آل محمد". و بعد از تكبیر سوم بگوید: "اللهم اغفر للمؤمنین و المؤمنات". و بعد از تكبیر چهارم اگر میت مرد است بگوید: "اللهم اغفر لهذا المیت" و اگر زن است بگوید: "اللهم اغفر لهذه المیت" و بعد تكبیر پنجم را بگوید. و بهتر است بعد از تكبیر اول بگوید: "اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریك له و اشهد ان محمدا عبده و رسوله ارسله بالحق بشیرا و نذیرا بین یدى الساعة". و بعد از تكبیر دوم بگوید: "اللهم صل على محمد و آل محمد و بارك على محمد و آل محمد و ارحم محمدا و آل محمد كافضل ما صلیت و باركت و ترحمت و المرسلین و الشهداء و الصدیقین و جمیع عباد الله الصالحین". و بعد از تكبیر سوم بگوید: "اللهم اغفر للمؤمنین و المؤمنات و المسلمین و المسلمات الاحیاء منهم و الاموات تابع بیننا و بینهم بالخیرات انك مجیب الدعوات انك على كل شى‏ء قدیر". و بعد از تكبیر چهارم اگر میت مرد است بگوید: "اللهم ان هذا عبدك و ابن عبدك و ابن امتك نزل بك و انت‏خیر منزول به اللهم انا لا نعلم منه الا خیرا و انت اعلم به منا اللهم ان كان محسنا فزد فى احسانه و ان كان مسیئا فتجاوز عنه و اغفر له اللهم اجعله عندك فى اعلى علیین و اخلف على اهله فى الغابرین و ارحمه برحمتك یا ارحم الراحمین". و بعد تكبیر پنجم را بگوید. ولى اگر میت زن است بعد از تكبیر چهارم بگوید: "اللهم ان هذه امتك و ابنة عبدك و ابنة امتك نزلت بك و انت‏خیر منزول به اللهم انا لا نعلم منها الا خیرا و انت اعلم بها منا اللهم ان كانت محسنة فزد فى احسانها و ان كانت مسیئة فتجاوز عنها و اغفر لها اللهم اجعلها عندك فى اعلى علیین و اخلف على اهلها فى الغابرین و ارحمها برحمتك یا ارحم الراحمین".

٦٠٩ باید تكبیرها و دعاها را طورى پشت‏سر هم بخواند كه نماز از صورت خود خارج نشود.

٦١٠ كسى كه نماز میت را به جماعت مى‏خواند، باید تكبیرها و دعاهاى آن را هم بخواند.

مستحبات نماز میت

٦١١ چند چیز در نماز میت مستحب است: اول: كسى كه نماز میت مى‏خواند با وضو یا غسل یا تیمم باشد. و احتیاط مستحب آن است در صورتى تیمم كند كه وضو و غسل ممكن نباشد، یا بترسد كه اگر وضو بگیرد یا غسل كند به نماز میت نرسد. دوم: اگر میت مرد است امام جماعت‏یا كسى كه فرادى به او نماز مى‏خواند مقابل وسط قامت او بایستد، و اگر میت زن است مقابل سینه‏اش بایستد. سوم: پابرهنه نماز بخواند. چهارم: در هر تكبیر دستها را بلند كند. پنجم: فاصله او با میت به قدرى كم باشد كه اگر باد لباسش را حركت دهد به جنازه برسد. ششم: نماز میت را به جماعت بخواند. هفتم: امام جماعت تكبیر و دعاها را بلند بخواند و كسانى كه با او نماز مى‏خوانند، آهسته بخوانند. هشتم: در جماعت اگر چه ماموم یك نفر باشد، عقب امام بایستد. نهم نمازگزار به میت و مؤمنین زیاد دعا كند. دهم:پیش از نماز سه مرتبه بگوید: الصلاه. یازدهم: نماز را در جایى بخوانند كه مردم براى نماز میت بیشتر به آنجا مى‏روند. دوازدهم: زن حائض اگر نماز میت را به جماعت مى‏خواند، در صفى تنها بایستد.

٦١٢ خواندن نماز میت در مساجد مكروه است ولى در مسجد الحرام مكروه نیست.

احكام كفن

٦١٣ واجب است میت را طورى در زمین دفن كنند كه بوى او بیرون نیاید و درندگان هم نتوانند بدنش را بیرون آورند. و در صورتى كه ترس درنده و نزدیك شدن انسانى كه از بوى میت اذیت‏شود در بین نباشد، اقوى كفایت تنها عنوان دفن در زمین است، اگر چه احتیاط مستحب آن است كه گودى قبر به همان اندازه مذكور در بالا باشد. و اگر ترس آن باشد كه جانور، بدن او را بیرون آورد،باید قبر را با آجر و مانند آن محكم كنند.

٦١٤ اگر دفن میت در زمین ممكن نباشد، مى‏توانند به جاى دفن او را در بنایا تابوت بگذارند.

٦١٥ میت را باید در قبر به پهلوى راست طورى بخوابانند كه جلوى بدن او رو به قبله باشد.

٦١٦ اگر كسى در كشتى بمیرد، چنانچه جسد او فاسد نمى‏شود و بودن او در كشتى مانعى ندارد، باید صبر كنند تا به خشكى برسند و او را در زمین دفن كنند، و گرنه باید در كشتى غسلش بدهند و حنوط و كفن كنند و پس از خواندن نماز میت چیز سنگینى به پایش ببندند و به دریا بیندازند، یا او را در خمره بگذارند و درش را ببندند و به دریا بیندازند. و اگر ممكن است باید او را در جایى بیندازند كه فورا طعمه حیوانات نشود.

٦١٧ اگر بترسند كه دشمن قبر میت را بشكافد و بدن او را بیرون آورد و گوش یا بینى یا اعضاى دیگر او را ببرد، چنانچه ممكن باشد باید به طورى كه در مساله پیش گفته شد، او را به دریا بیندازند.

٦١٨ مخارج انداختن در دریا و مخارج محكم كردن قبر میت را در صورتى كه لازم باشد باید از اصل مال میت بردارند.

٦١٩ اگر زن كافره بمیرد و بچه در شكم او مرده باشد، چنانچه پدر بچه مسلمان باشد، باید زن را در قبر به پهلوى چپ پشت به قبله بخوابانند كه روى بچه به طرف قبله باشد. بلكه اگر هنوز روح هم به بدن او داخل نشده باشد، بنابر احتیاط واجب باید به همین دستور عمل كنند.

٦٢٠ دفن مسلمان در قبرستان كفار و دفن كافر در قبرستان مسلمانان جایز نیست.

٦٢١ دفن مسلمان در جایى كه بى‏احترامى به او باشد، مانند جایى كه خاكروبه و كثافت مى‏ریزند، جایز نیست.

٦٢٢ میت را نباید در جاى غصبى دفن كنند، و دفن كردن در جایى كه براى غیر دفن كردن وقف شده و در مسجد اگر ضرر به مسلمانان باشد یا مزاحم نمازشان باشد جایز نیست، بلكه اقوى آن است كه اصلا در مسجد دفن نكنند. و در زمینى كه مثل مسجد براى غیر دفن كردن وقف شده، جایز نیست.

٦٢٣ دفن میت در قبر مرده دیگر، اگر موجب نبش شود، جایز نیست.

٦٢٤ چیزى كه از میت جدا مى‏شود، اگر چه مو و ناخن و دندانش باشد، بایدبا او دفن شود. و اگر موجب نبش شود، احتیاط آن است كه جدا دفن شود. و دفن ناخن و دندانى كه در حال زندگى از انسان جدا مى‏شود، مستحب است.

٦٢٥ اگر كسى در چاه بمیرد و بیرون آوردنش ممكن نباشد، باید در چاه را ببندند و همان چاه را قبر او قرار دهند. و در صورتى كه چاه، مال غیر باشد،باید به نحوى او را راضى كنند.

٦٢٦ اگر بچه در رحم مادر بمیرد و ماندنش در رحم براى مادر خطر داشته باشد،باید به آسانترین راه او را بیرون آورند. و چنانچه ناچار شوند كه او را قطعه قطعه كنند، اشكال ندارد. ولى باید به وسیله شوهرش اگر اهل فن است‏یا زنى كه اهل‏فن باشد او را بیرون بیاورند. و اگر ممكن نیست، مرد محرمى كه اهل فن باشد. و اگرآن هم ممكن نشود، مرد نامحرمى كه اهل فن باشد بچه را بیرون بیاورد. و در صورتى كه آن هم پیدا نشود، كسى كه اهل فن نباشد مى‏تواند بچه را بیرون آورد.

٦٢٧ هرگاه مادر بمیرد و بچه در شكمش زنده باشد، اگر چه امید زنده ماندن طفل را نداشته باشند، باید به وسیله كسانى كه در مساله پیش گفته شد ازهر طرفى كه بچه سالم بیرون مى‏آید، بچه را بیرون آورند و دوباره بدوزند. ولى اگر بین پهلوى چپ و راست در سالم بودن بچه فرقى نباشد، احتیاط واجب آن است كه از پهلوى چپ بیرون آورند.

مستحبات دفن

٦٢٨ خوب است به امید آنكه مطلوب پروردگار باشد قبر را به اندازه قد انسان متوسط گود كنند و میت را در نزدیكترین قبرستان دفن نمایند مگر آنكه قبرستان دورتر از جهتى بهتر باشد مثل آنكه مردمان خوب در آنجا دفن شده باشند یا مردم براى فاتحه اهل قبور بیشتر به آنجا مى‏روند و نیز جنازه را در چند ذرعى قبر زمین بگذارند و تا سه مرتبه كم كم نزدیك ببرند و در هر مرتبه زمین بگذارند و بردارند و در نوبت چهارم وارد قبر كنند و اگر میت مرد است در دفعه سوم طورى زمین بگذارند كه سر او طرف پایین قبر باشد و در دفعه چهارم از طرف سر وارد قبر نمایند و اگر زن است در دفعه سوم طرف قبله قبر بگذارند و به پهنا وارد قبر كنند و در موقع وارد كردن پارچه‏اى روى قبر بگیرند و نیز جنازه را به آرامى از تابوت بگیرند و وارد قبر كنند و دعاهایى كه دستور داده شده پیش از دفن و موقع دفن بخوانند و بعد از آنكه میت را در لحد گذاشتند گره‏هاى كفن را باز كنند و صورت میت را روى خاك بگذارند و بالشى از خاك زیر سر او بسازند و پشت میت‏خشت‏خام یا كلوخى بگذارند كه میت به پشت برنگردد و پیش از آنكه لحد را بپوشانند دست راست را به شانه راست میت بزنند و دست چپ را به قوت بر شانه چپ میت بگذارند و دهان را نزد یك گوش او ببرند و به شدت حركت دهند و سه مرتبه بگویند : "اسمع افهم یا فلان بن فلان". و بجاى فلان، اسم میت و پدرش را بگویند. مثلا اگر اسم او محمد و اسم پدرش على است، سه مرتبه بگویند: "اسمع افهم یا محمد بن على". پس از آن بگویند: "هل انت على العهد الذى فارقتنا علیه من شهادة ان لا اله الا الله وحده لا شریك له و ان محمدا صلى الله علیه و آله عبده و رسوله و سید النبیین و خاتم المرسلین و ان علیا امیر المؤمنین و سید الوصیین و امام افترض الله طاعته على العالمین و ان الحسن و الحسین و على بن الحسین و محمد بن على و جعفر بن محمد و موسى بن جعفر و على بن موسى و محمد بن على و على بن محمد و الحسن بن على و القائم الحجة المهدى صلوات الله علیهم ائمة المؤمنین و حجج الله على الخلق اجمعین و ائمتك ائمة هدى بك ابرار یا فلان بن فلان" و بجاى فلان بن فلان اسم میت و پدرش را بگوید. و بعد بگوید: "اذا اتاك الملكان المقربان رسولین من عند الله تبارك و تعالى و سالاك عن ربك و عن نبیك و عن دینك و عن كتابك و عن قبلتك و عن ائمتك فلا تخف و لا تحزن و قل فى جوابهما الله ربى و محمد صلى الله علیه و آله نبیى و الاسلام دینى و القرآن كتابى و الكعبة قبلتى و امیر المؤمنین على بن ابى طالب امامى و الحسن بن على المجتبى امامى و الحسین بن على الشهید بكربلا امامى و على زین العابدین امامى و محمد الباقر امامى و جعفر الصادق امامى و موسى الكاظم امامى و على الرضا امامى و محمد الجواد امامى و على الهادى امامى و الحسن العسكرى امامى و الحجة المنتظر امامى هؤلاء صلوات الله علیهم اجمعین ائمتى و سادتى و قادتى و شفعائى بهم اتولى و من اعدائهم اتبرا فى الدنیا و الاخره ثم اعلم یا فلان بن فلان" بجاى فلان بن فلان اسم میت و پدرش را بگوید. بعد بگوید: "ان الله تبارك و تعالى نعم الرب و ان محمد صلى الله علیه و آله نعم الرسول و ان على بن ابى طالب و اولاده المعصومین الائمة الاثنى عشر نعم الائمة و ان ما جاء به محمد صلى الله علیه و آله حق و ان الموت حق و سؤال منكر و نكیر فى القبر حق و البعث‏حق و النشور حق و الصراط حق و المیزان حق و تطایر الكتب حق و ان الجنة حق و النار حق و ان الساعة آتیة لا ریب فیها و ان الله یبعث من فى القبور" پس بگوید: "ا فهمت‏یا فلان" و بجاى فلان اسم میت را بگوید.پس از آن بگوید: "ثبتك الله بالقول الثابت و هداك الله الى صراط مستقیم عرف الله بینك و بین اولیائك فى مستقر من رحمته" پس بگوید: "اللهم جاف الارض عن جنبیه و اصعد بروحه الیك و لقه منك برهانا اللهم عفوك عفوك".

٦٢٩ خوب است به امید اینكه مطلوب پروردگار است كسى كه میت را در قبر مى‏گذارد با طهارت و سر برهنه و پا برهنه باشد، و از طرف پاى میت از قبر بیرون بیاید، و غیر از خویشان میت كسانى كه حاضرند با پشت دست‏خاك بر قبر بریزند و بگویند: "انا لله و انا الیه راجعون". اگر میت زن است كسى كه با او محرم مى‏باشد او را در قبر بگذارد، و اگر محرمى نباشد خویشانش او را در قبر بگذارند.

٦٣٠ خوب است به امید این كه مطلوب پروردگار است، قبر را مربع یا مربع مستطیل بسازند و به اندازه چهار انگشت از زمین بلند كنند و نشانه‏اى روى آن بگذارند كه اشتباه نشود و روى قبر آب بپاشند. و بعد از پاشیدن آب كسانى كه حاضرند، دستها را بر قبر بگذارند و انگشتها را باز كرده در خاك فرو برند و هفت مرتبه سوره مباركه "انا انزلناه" بخوانند و براى میت طلب آمرزش كنند و این دعا را بخوانند: "اللهم جاف الارض عن جنبیه و اصعد الیك روحه و لقه منك رضوانا و اسكن قبره من رحمتك ما تغنیه به عن رحمة من سواك".

٦٣١ پس از رفتن كسانى كه تشییع جنازه كرده‏اند، مستحب است ولى میت‏یا كسى كه از طرف ولى اجازه دارد، دعاهایى را كه دستور داده شده به میت تلقین كند.

٦٣٢ بعد از دفن مستحب است صاحبان عزا را سر سلامتى دهند. ولى اگر مدتى گذشته است كه به واسطه سر سلامتى دادن مصیبت‏یادشان مى‏آید، ترك آن بهتر است. و نیز مستحب است تا سه روز براى اهل خانه میت غذا بفرستند، و غذا خوردن نزد آنان و در منزلشان مكروه است.

٦٣٣ مستحب است انسان در مرگ خویشان مخصوصا در مرگ فرزند صبر كند و هر وقت میت را یاد مى‏كند "انا لله و انا الیه راجعون" بگوید. و براى میت قرآن بخواند، و سر قبر پدر و مادر از خداوند حاجت بخواهد و قبر را محكم بسازد كه زود خراب نشود.

٦٣٤ جایز نیست انسان در مرگ كسى صورت و بدن را بخراشد و به خود لطمه بزند.

٦٣٥ پاره كردن یقه در مرگ غیر پدر و برادر جایز نیست.

٦٣٦ اگر مرد در مرگ زن یا فرزند، یقه یا لباس خود را پاره كند، یا اگر زن در عزاى میت صورت خود را بخراشد، به طورى كه خون بیاید یا موى خود را بكند، باید یك بنده آزاد كند یا ده فقیر را طعام دهد و یا آنها را بپوشاند. و اگر نتواند، باید سه روز روزه بگیرد. بلكه اگر خون هم نیاید، بنابر احتیاط واجب به این دستور عمل نماید.

٦٣٧ احتیاط واجب آن است كه در گریه بر میت، صدا را خیلى بلند نكنند.





نوع مطلب : احکام و استفتائات، 
برچسب ها :